İslam’ın Özü: “Ilımlı” Kavramının Geçersizliği ve İlahi Bütünlük

İslam’ın Özü: “Ilımlı” Kavramının Geçersizliği ve İlahi Bütünlük

Son yıllarda küresel siyaset ve sosyoloji literatüründe sıkça karşımıza çıkan “Ilımlı İslam” ifadesi, özü itibarıyla İslam’ın doğasına, kurallarına ve ilahi yapısına aykırı bir yaklaşımdır. İslam, beşerî ideolojiler gibi zamanın modasına veya siyasi dengelere göre “ılımlılaştırılacak”, “radikalleştirilecek” ya da yeniden şekillendirilecek bir beşer yapısı değildir. Ayetler ve hadisler ışığında bakıldığında, İslam’ın önüne veya arkasına getirilen her sıfat, onun ilahi bütünlüğünü zedeleyen bir yanılgıdan ibarettir.

1. İslam Zaten Denge ve Merkez Dindir

İslam’ı “ılımlı” hale getirmeye çalışmak, onun aslında aşırı bir din olduğu ve ehlileştirilmesi gerektiği algısını bilinçaltına yerleştirir. Oysa Kur’an-ı Kerim, Müslüman ümmetini zaten “dengeli ve adil” bir ümmet olarak tanımlar:

“İşte böylece, insanların üzerine şahitler olasınız, peygamber de sizin üzerinize şahit olsun diye sizi dengeli (adalet ve orta yolu tutan) bir ümmet kıldık.” (Bakara Suresi, 143. Ayet)

İslam’ın kendisi aşırılıklardan uzak, adaleti ve dengeyi emreden bir sistemdir. Bu nedenle onun adının önüne “ılımlı” sıfatını eklemek, dinin kendi içindeki bu dengeyi görmezden gelmektir.

2. Dinde Aşırılığı Men Eden Hadisler

Sıklıkla “Ilımlı İslam” kavramıyla hedeflenen şeyin radikalizmden kaçınmak olduğu söylenir. Ancak İslam, radikalizmi ve bağnazlığı (aşırılığı) zaten kendi iç mekanizmalarıyla yasaklamıştır. Bunun için dışarıdan ithal bir “ılımlı” etiketine ihtiyaç yoktur. Hz. Muhammed (s.a.v.) bu konuda çok nettir:
“Dinde aşırılıktan sakının. Çünkü sizden öncekiler dinde aşırılıkları yüzünden helak oldular.” (Nesâî, Hac, 150; İbn Mâce, Menâsik, 63)

Aynı şekilde başka bir hadis-i şerifte de şöyle buyrulur:
“Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; müjdeleyin, nefret ettirmeyin.” (Buhari, İlim, 11)

İslam zaten kolaylığı ve dengeyi esas alan bir din olduğuna göre, onu yeniden “ılımlı” diye tanımlamak abestir.

3. İlahi Bütünlüğe Müdahale ve Hükmü Parçalama Tehlikesi

“Ilımlı İslam” ifadesinin en tehlikeli yönü, dinin bazı hükümlerini dönemin şartlarına göre “fazla” bulup elemek veya esnetmek arzusudur. Kur’an, dinin bir kısmını kabul edip bir kısmını yok saymayı kesin bir dille reddeder:
“Yoksa siz Kitabın bir kısmına inanıp, bir kısmını inkâr mı ediyorsunuz? İçinizden bunu yapanın cezası, dünya hayatında rezil olmaktan başka bir şey değildir…” (Bakara Suresi, 85. Ayet)

Müslüman, dinin emir ve yasaklarını bir bütün olarak kabul eder. Siyasi veya küresel güçlerin hoşuna gidecek şekilde tasarlanan bir “ılımlı din” modeli, İslam’ın aslından uzaklaşılmasına yol açar.

4. Hak Din Tektir ve Sıfatsızdır

Allah katında tek geçerli din İslam’dır ve onun sınırlarını ne bir kral, ne bir siyasetçi ne de bir sosyolog çizebilir.
“Şüphesiz Allah katında din İslam’dır.” (Âl-i İmrân Suresi, 19. Ayet)
“Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim. Size nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslam’ı seçtim.” (Mâide Suresi, 3. Ayet)

Allah’ın kemale erdirdiği (tamamladığı) bir dine beşerî bir sıfat eklemek, o dinde eksiklik veya fazlalık olduğunu iddia etmek anlamına gelir ki bu da inanç açısından büyük bir sapmadır.

Sonuç

“Ilımlı İslam” ifadesi, İslami bir kavram değil, Amerika merkezli oryantalist bir projenin dilimize ve kültürümüze pelesenk ettiği siyasi bir terimdir. Müslümanların görevi İslam’ı “ılımlılaştırılmak” değil, onun Kur’an ve Sünnet’te yer alan duru, adil, merhametli ve dengeli hakikatini hayatlarına yansıtmaktır. İslam tektir; ne radikaldir, ne ılımlıdır. O, sadece ve sadece Allah’ın insanlığa gönderdiği son hak dindir.