Mehdi Kelimesinin Anlamı

Mehdi Kelimesinin Anlamı

Sözlük ve Etimolojik Anlamı
“Mehdi” (Arapça: المهدي), Arapça “hedy” kökünden türemiş bir kelimedir ve “hidayete erdirilen, hidayet bulmuş, Allah tarafından hak yola yönlendirilen kişi” anlamına gelir.

Kelime, pasif bir yapıya sahiptir: Allah’ın özel bir şekilde hidayete erdirdiği, O’nun rehberliğiyle doğru yola ulaştırılmış kimseyi ifade eder.

Klasik Kaynaklardaki Tanımlar

• İbnü’l-Esîr el-Cezerî (ö. 606/1210):
  “Mehdi: Allah’ın hakikaten hak yoluna götürdüğü kimsedir. Bu sözcük, isimler arasında o kadar çok kullanılmıştır ki bilinen isimlerden olmuştur. Peygamber’in ahir zamanda geleceğini müjdelediği kimse bu isimle adlandırılmıştır.”
  (en-Nihâye fî Ğarîbi’l-Hadîs ve’l-Eser, c. 4, s. 244)
• Fahreddin et-Türeychî (ö. 1086/1675):
  “Mehdi, Allah’ın hak yola erdirdiği kimsedir. Mehdi, Peygamber’in (sav) ahir zamanda geleceğini müjdelediği, kendi ailesinden olan kimsenin adıdır. Yeryüzünü adalet ve eşitlikle dolduracak; zulüm ve haksızlıkla dolmuş iken… Onun zuhuruna dair rivayetler tevatüre ulaşmıştır.”
  (Mecma‘u’l-Bahreyn, c. 1, s. 475-476)
• İslam Ansiklopedisi:
  “Mehdi, kelime olarak ‘hidayete ermiş, hidayet bulmuş kişi’ anlamına gelir.” (c. 5, s. 149)

“Mehdi” ve “el-Mehdi” Arasındaki Fark

• Genel anlamıyla “Mehdi”: Hidayete erdirilen her salih kişi için kullanılabilir. Bu bağlamda dört raşid halife ve sonraki birçok âlim ile salih zat için “mehdi” sıfatı kullanılmıştır. Arapça çoğulu “mehdiyyûn” (mehdiler) şeklindedir.
• “el-Mehdi” (المهدي): Belirli artikel “el” takısı ile kullanıldığında özel bir unvan haline gelir ve tek bir şahsa işaret eder. Peygamber Efendimiz’in (sav) ahir zamana dair hadislerinde özellikle “el-Mehdi” şeklinde zikredilmesi, bu ismin ahir zamanda gelecek olan mübarek zat için özel bir unvan olduğunu gösterir.

Ehl-i Sünnet İnancındaki Yeri
Ehl-i Sünnet kaynaklarına göre “el-Mehdi”, ahir zamanda zuhur edeceğine ve yeryüzünü adaletle dolduracağına inanılan, hadislerle müjdelenen kurtarıcı şahıstır. Hadislerde onun Peygamber soyundan (Ehl-i Beyt’ten) olacağı, zulmün yaygınlaştığı bir dönemde ortaya çıkacağı, İslam’ı güçlendireceği gibi özellikler belirtilmiştir. Bu inanç, sahih hadislerle desteklenir ve tevatür derecesine ulaşmış rivayetlere dayanır.

Özet
Mehdi kelimesi, kök anlamıyla “Allah tarafından hidayete erdirilen ve rehberlik edilen” demektir. Genel kullanımda birçok salih kişi için geçerli olsa da, “el-Mehdi” ifadesi ahir zamanda gelecek olan, hadislerle müjdelenen özel şahsı ifade eden bir unvandır.