Salih İnsan Nasıl Olunur? Kur’an ve Sünnet Işığında İstikamet Rehberi

“Salih İnsan”, her zaman Allah rızasını gözetmelidir.

Kur’an-ı Kerim ve Hadis-i Şerifler ışığında salih bir insan olmanın temel ilkeleri nelerdir?

1. İman ve İhlas ile Yaşamak

Salih olmanın ilk ve en temel şartı, samimi bir iman ve yapılan her işi yalnızca Allah rızası için yapmaktır (ihlas). Samimiyetten uzak ameller, dışarıdan ne kadar güzel görünürse görünürsün, salih amel değerine ulaşamaz.

Ayet-i Kerime (Buruç Suresi, 11. Ayet): Meali: “İman edip salih ameller işleyenlere gelince; onlar için altından ırmaklar akan cennetler vardır. İşte büyük kurtuluş budur.”

Hadis-i Şerif: “Ameller ancak niyetlere göredir. Herkes için ancak niyet ettiği şey vardır…” (Buhârî, Bed’ü’l-Vahy, 1)

2. Güzel Ahlak ve Adaleti Kuşanmak

Salih insan, sözünde ve eyleminde güvenilirdir. Adaleti kendi aleyhine bile olsa savunur ve çevresine huzur verir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Müslümanlığı güzel ahlak ile özdeşleştirmiştir.

Ayet-i Kerime (Nahl Suresi, 90. Ayet): Meali: “Şüphesiz Allah; adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder; hayasızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor.”

Hadis-i Şerif: “Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır.” (Tirmizî, Radâ, 11)

3. Kul ve Kamu Hakkına Riayet Etmek

Salih bir kimse, yalnızca bireysel ibadetlerine değil, başkalarının hakkına da azami özen gösterir. İnsanlara elinden ve dilinden zarar gelmeyen, topluma fayda sağlayan bir anlayışı benimser.

Ayet-i Kerime (Nisâ Suresi, 29. Ayet): Meali: “Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız ve haram yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayanan bir ticaret yoluyla olması müstesna. Kendi kendinizi (ve birbirinizi) öldürmeyin. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.”

Hadis-i Şerif: “Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden selamette olduğu (zarar görmediği) kimsedir.” (Buhârî, İmân, 4)

4. Kötülüğe İyilikle Karşılık Vermek ve Öfkeyi Yutmak

Salih insanların en belirgin özelliklerinden biri de nefislerine mağlup olmamaları, affedici ve bağışlayıcı olmalarıdır. Öfke anında sağduyuyu korumak, olgunluğun nişanesidir.

Ayet-i Kerime (Âl-i İmrân Suresi, 134. Ayet): Meali: “O takva sahipleri ki, bollukta da darlıkta da Allah için harcarlar; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah, iyilik edenleri sever.”

Hadis-i Şerif: “Güçlü kimse, güreşte rakibini yenen değildir; hakiki güçlü, öfkelendiği zaman kendine hakim olan kimsedir.” (Buhârî, Edeb, 102)

Özetle Salih İnsanın Yol Haritası

Salih bir insan olmak bir günde ulaşılan bir durak değil, ömür boyu süren bir istikamet mücadelesidir. Bu yolda ilerlemek için:

• İbadetleri samimiyet ve devamlılıkla eda etmek,
• Sözünde ve işinde dürüstlüğü ilke edinmek,
• İnsanlara ve doğaya merhametle,iyilikle muamele etmek,
• Hatalardan hemen tevbe edip helalleşmek gerekir.

Dua Ayeti (Neml Suresi, 19. Ayet),Meali: “(Süleyman) Onun bu sözüne tebessüm ederek gülümsedi ve şöyle dedi: ‘Rabbim! Bana ve anne-babama verdiğin nimete şükretmemi ve senin razı olacağın salih ameller işlememi bana ilham et; rahmetinle beni salih kullarının arasına kat!'”