Kur’an ve Sünnet Işığında “MaşaAllah” (مَا شَاءَ اللَّهُ)

MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) ifadesi; “Allah’ın dilediği olur”, “Allah ne güzel diledi ve yarattı” anlamına gelir. BârekAllah (بَارَكَ اللّٰهُ) ise; “Allah mübarek kılsın”, “Allah bereket versin” anlamına gelen manevi bir dua cümlesidir.

Her iki zikir de bir lütuf, güzellik veya nimet görüldüğünde nazar ve gıpta duygularını hayra dönüştürmek, Allah’ın kudretini anmak ve bereket dilemek için birlikte söylenir.

1. MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) İle İlgili Ayet-i Kerimeler

Kehf Sûresi, 39. Ayet

MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) ifadesinin Kur’an-ı Kerim’de en açık ve meşhur şekilde geçtiği ayettir. Ayette, bağ ve bahçe sahiplerinden iman eden kişinin, dünya nimetine mağrur olan arkadaşına verdiği nasihat aktarılır:

Tam Arapça Metin: وَلَوْلَٓا اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللّٰهُۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِۚ اِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالاً وَوَلَداًۚ

Meal: “Kendi bağına girdiğin zaman: ‘Allah’ın dilediği olur [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)], kuvvet yalnız Allah’ındır’ deseydin ya! Eğer beni mal ve evlat bakımından senden daha az (fakir) görüyorsan…”

A’râf Sûresi, 188. Ayet

Peygamber Efendimiz’in (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) her türlü fayda ve zarar verme gücünün ancak Allah’ın dilemesine [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)] bağlı olduğu belirtilmektedir:

Tam Arapça Metin: قُلْ لَٓا اَمْلِكُ لِنَفْس۪ي نَفْعاً وَلَا ضَرّاً اِلَّا مَا شَاءَ اللّٰهُۚ وَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۚ وَمَا مَسَّنِيَ السُّٓوءُۚ اِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذ۪يرٌ وَبَش۪يرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ۟

Meal: “De ki: ‘Allah’ın dilemesi [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)] dışında ben kendime bir fayda sağlama veya bir zararı defetme gücüne sahip değilim. Eğer gaybı bilseydim, daha çok hayır elde ederdim ve bana hiçbir kötülük de dokunmazdı. Ben, iman eden bir kavim için ancak bir uyarıcı ve müjdeciyim.'”

A’lâ Sûresi, 6-7. Ayetler

Cebrail (a.s.) vasıtasıyla vahyedilen Kur’an’ın unutulmamasının Allah’ın dilemesine bağlı olduğu ifade edilir:

Tam Arapça Metin: سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنْسٰىۙ ﴿٦﴾ اِلَّا مَا شَاءَ اللّٰهُۜ اِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَمَا يَخْفٰىۜ ﴿٧﴾

Meal: “Sana (Kur’an’ı) okutacağız ve sen asla unutmayacaksın; (6) Ancak Allah’ın dilediği [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)] müstesna. Şüphesiz O, açığı da bilir, gizli kalanı da. (7)”

2. MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) ve BârekAllah (بَارَكَ اللّٰهُ) İle İlgili Hadis-i Şerifler

Nazar Değmesine Karşı MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) ve BârekAllah (بَارَكَ اللّٰهُ) Demek

Hz. Peygamber(صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) , bir güzellik görüldüğünde nazar değmemesi için bereket duası edilmesini, “MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)” ve “BârekAllah (بَارَكَ اللّٰهُ)” denilmesini tavsiye etmiştir:

“Sizden biri kardeşinde hoşuna giden bir şey (güzellik, mal, evlat vb.) gördüğü zaman, onun için bereket duasında bulunsun [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ), BârekAllah (بَارَكَ اللّٰهُ) desin].” (İbn Mâce, Tıb, 33; Muvatta, Ayn, 1)

“Allah ve Sen Dilersen” Yerine “MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)” Demek

Bir sahabe Peygamber Efendimize (s.a.v.) “Allah ve sen dilersen” dediğinde, Efendimiz şirk çağrıştırabilecek bu ifadeyi düzeltmiş ve nasıl söylenmesi gerektiğini öğretmiştir:

Bir adam Peygamber Efendimiz’e(صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) ,Cenab-ı Hakk’ın : “Allah ve sen dilersen” dedi. Bunun üzerine Efendimiz(صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) şöyle buyurdu: “Beni Allah’a denk mi tutuyorsun? Hayır, sadece ‘Allah ne dilerse [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)]’ de.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned, I, 214; Nesâî, Amelü’l-Yevm, 988)

Nimetlerin Kalıcılığı İçin MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) Demek

Ais b. Râfi’den (r.a.) nakledilen bir rivayette MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ) zikrinin önemi şöyle aktarılır:

“Allah bir kuluna aile, mal ve evlat hususunda bir nimet verir de kul ‘ (مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ)’ (Allah’ın dilediği olur, kuvvet ancak Allah’ındır) derse, o nimete ölümden başka bir afet dokunmaz.” (Taberânî, el-Mu’cemü’l-Evsat)

3. Öne Çıkan Koruma Zikirleri

Arapça Metin: مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ

Anlamı: “Allah’ın dilediği olur [MaşaAllah (مَا شَاءَ اللَّهُ)]; güç ve kuvvet ancak Allah’ın yardımıyladır.”