Tevrat ve Kur’ân’daki Benzerlikler
Tevrat (Yahudilik’in kutsal kitabı, özellikle Musa’ya indirilen kısım) ile Kur’ân-ı Kerim arasında birçok ortak nokta vardır. Bu benzerlikler, üç semavi dinin (Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam) aynı kökten geldiğini gösterir: Tek bir Allah’a inanç, peygamberler zinciri ve temel ahlaki ilkeler. Kur’ân, kendisini önceki kitapları doğrulayan son ilahi vahiy olarak tanımlar ve birçok ayette Tevrat’tan övgüyle bahseder (örneğin Âl-i İmrân 3/3-4).
1. Tek Tanrı İnancı (Tevhid)
Her iki kitap da Allah’ın birliğini en güçlü şekilde vurgular.
- Tevrat (Tesniye 6:4): “Dinle ey İsrail! Rabbimiz olan Tanrı birdir.”
- Kur’ân (İhlâs Suresi 112:1-4): “De ki: O Allah birdir. Allah Samed’dir (her şey O’na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir). Doğurmamıştır ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.”
Benzer şekilde, putperestlik ve şirk şiddetle yasaklanır.
- Tevrat (Çıkış 20:3-5): “Benden başka tanrıların olmayacak… Kendine oyma put yapmayacaksın.”
- Kur’ân (Nisâ 4:48): “Şüphesiz Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında kalanları ise dilediği kimse için bağışlar.”
2. On Emir’e Yakın Temel Ahlaki İlkeler
Tevrat’taki ünlü “On Emir” (Çıkış 20), Kur’ân’da dağınık halde benzer şekilde yer alır (özellikle En’âm 6:151-153 ve İsrâ 17:22-39’da).
Ortak bazı emirler:
- Ana-babaya iyilik: Tevrat (Çıkış 20:12) – “Annene ve babana saygı göstereceksin.”
Kur’ân (İsrâ 17:23): “Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi ve ana-babaya iyilik etmenizi emretti.” - Öldürme yasağı: Tevrat (Çıkış 20:13) – “Öldürmeyeceksin.”
Kur’ân (Mâide 5:32): “Kim bir kişiyi haksız yere öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur.” - Zina yasağı: Tevrat (Çıkış 20:14) – “Zina etmeyeceksin.”
Kur’ân (İsrâ 17:32): “Zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, bir hayasızlıktır ve kötü bir yoldur.” - Hırsızlık yasağı: Benzer şekilde her ikisinde de mal gaspı ve hırsızlık yasaklanır.
- Yalan şahitlik ve adalet: Her iki kitapta da adalet, dürüstlük ve yetim haklarının korunması emredilir.
3. Ortak Peygamberler ve Kıssalar
Kur’ân, Tevrat’ta geçen birçok peygamberin hikâyesini anlatır, ancak bazı detaylarda farklılıklar vardır (Kur’ân’a göre Tevrat’ta tahrifat olduğu belirtilir).
- Hz. Musa (Musa): Her iki kitapta da Firavun’a karşı mücadele, Kızıldeniz’in yarılması, Tur Dağı’nda vahiy gibi olaylar benzer şekilde geçer. Kur’ân’da Musa 136 kez anılır.
- Hz. İbrahim (Abraham), Hz. Nuh (Noah), Hz. Yusuf (Joseph), Hz. Davud (David) ve Hz. Süleyman (Solomon)** gibi peygamberlerin kıssaları her ikisinde de yer alır.
- Yaratılış: Göklerin ve yerin yaratılışı, insanın topraktan yaratılması gibi temalar benzerdir (Kur’ân Enbiyâ 21:30 ile Tekvin’deki bazı pasajlar paralellik gösterir).
4. Diğer Ortak Hükümler ve Değerler
- Oruç, namaz ve ibadet: Temel ibadet biçimleri (namaz, oruç, sadaka) her iki gelenekte de vardır, ancak detaylar farklılaşmıştır.
- Helal-haram yiyecekler: Bazı ortak yasaklar (domuz eti, boğazlanmadan kesilen hayvan vs.).
- Adalet, merhamet ve fakirlere yardım: Yetimlere, yoksullara ve komşulara iyi davranma vurgusu güçlüdür.
- Günahların bağışlanması: Sadece Allah’ın günahları bağışlayabileceği fikri her ikisinde de benzer ifadelerle geçer.
Sonuç
Bu benzerlikler, Kur’ân’ın “önceki kitapları doğrulayan” bir vahiy olduğunu gösterir. Ancak Kur’ân, Tevrat ve İncil’deki bazı metinlerin zamanla tahrif edildiğini (değiştirildiğini) belirtir ve kendisiyle son şeklini aldığını söyler (Mâide 5:48). Amaç, insanlığa evrensel bir rehber sunmaktır: Tek Allah’a kulluk, ahlaklı yaşam ve ahiret inancı.