İslam’da Kalıtsal Günah (Aslî Günah) Anlayışının Reddi
İslam’da Kalıtsal Günah (Aslî Günah) Anlayışının Reddi
Tahrif Edilmiş Aslî Günah İnancının İslam’daki Karşılığı
Tahrif edilmiş Hristiyanlık inancında yer alan “Aslî Günah” kavramına göre, Hz. Âdem’in yasak meyveyi yemesiyle işlediği günahın tüm insanlığa miras kaldığı kabul edilir. Ancak İslam inancında kişinin, başka birinin işlediği günahtan dolayı sorumlu tutulması anlayışı reddedilir. Kur’ân-ı Kerîm, herkesin kendi yaptıklarından sorumlu olduğunu açıkça bildirir.
İslam’ın sorumluluk anlayışının temelini kişisel sorumluluk, Allah’ın adaleti ve tövbe kapısının açıklığı oluşturur. Hz. Âdem’in işlediği günahtan dolayı onun soyundan gelen insanların günahkâr doğduğu veya bu günahı miras aldığı kabul edilmez.
İslam’ın Kalıtsal Günahı Reddediş Esasları
İslam’a göre insanın sorumluluğu kendi fiilleriyle ilgilidir. İnsan, başka birinin işlediği günahın yükünü taşımaz. Kur’ân-ı Kerîm’de bu ilke birçok âyette vurgulanır.
Kişisel Sorumluluk: Her insan kendi kazandığından sorumludur. Hiçbir kimse, başka bir insanın günahından dolayı sorumlu tutulmaz.
Tövbe Kapısı: İslam’da insan, işlediği günahlardan dolayı Allah’a tövbe eder ve O’ndan bağışlanma diler. Allah’ın rahmeti ve bağışlaması Kur’ân-ı Kerîm’de birçok âyette bildirilir.
Kur’ân-ı Kerîm’den Deliller: Âyetlerin Arapçası ve Tam Mealleri
1. Fâtır Suresi, 18. Âyet
Arapçası:
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ وَإِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَىٰ حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۗ إِنَّمَا تُنْذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ ۚ وَمَنْ تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفْسِهِ ۚ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
Türkçe Meali:
Hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez. Günah yükü ağır olan kimse, onun taşınmasını istese, yükünden bir şey taşınmasına izin verilmez; isterse yakını olsun. Sen ancak görmedikleri hâlde Rablerinden korkanları ve namazı kılanları uyarırsın. Kim arınırsa ancak kendisi için arınmış olur. Dönüş ancak Allah’adır.
2. En‘âm Suresi, 164. Âyet
Arapçası:
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ ۚ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
Türkçe Meali:
De ki: Allah her şeyin Rabbi iken ben O’ndan başka Rab mi arayayım? Herkesin kazandığı yalnız kendisine aittir. Hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez. Sonra dönüşünüz Rabbinizedir. O da hakkında ayrılığa düştüğünüz şeyleri size haber verecektir.
3. Necm Suresi, 38-39. Âyetler
Arapçası:
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
Türkçe Meali:
38. Hiçbir günahkâr, bir başkasının günah yükünü yüklenmez.
39. İnsan için ancak çalıştığı vardır.
4. İsrâ Suresi, 15. Âyet
Arapçası:
مَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا
Türkçe Meali:
Kim doğru yolu bulmuşsa ancak kendisi için bulmuştur; kim de sapmışsa kendi aleyhine sapmıştır. Hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez. Biz bir peygamber göndermedikçe azap edici değiliz.
5. Zümer Suresi, 7. Âyet
Arapçası:
إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۖ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ ۖ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
Türkçe Meali:
Eğer inkâr ederseniz, şüphesiz Allah sizin iman etmenize muhtaç değildir. Bununla beraber kulları için inkâra razı olmaz. Eğer şükrederseniz sizin için ondan razı olur. Hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez. Sonra dönüşünüz Rabbinizedir. O da yaptıklarınızı size haber verecektir. Çünkü O, kalplerde olanı hakkıyla bilendir.
Bu âyetler, kişinin başkasının günahından sorumlu tutulmayacağını ve herkesin kendi yaptıklarından hesaba çekileceğini bildirmektedir.
Hz. Âdem’in Tövbesi ve Allah’ın Bağışlaması
Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Âdem’in ve eşinin tövbesi de anlatılır. Bu âyetler, insanın kendi hatasını kabul ederek Allah’tan bağışlanma dilemesinin önemini ortaya koyar.
6. Bakara Suresi, 37. Âyet
Arapçası:
فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Türkçe Meali:
Derken Âdem, Rabbinden birtakım kelimeler aldı ve hemen tövbe etti. Çünkü Allah tövbeleri çok kabul eden ve çok merhamet edendir.
7. A‘râf Suresi, 23. Âyet
Arapçası:
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Türkçe Meali:
Dediler ki: Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen mutlaka ziyan edenlerden oluruz.
Bu âyetlerde Hz. Âdem ile eşinin yaptıkları hatadan dolayı Allah’a yöneldikleri ve bağışlanma diledikleri bildirilmektedir.
Hadis-i Şeriflerden Deliller
Her Çocuk Fıtrat Üzere Doğar
Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) şöyle buyurmuştur:
Hadisin Arapçası:
مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ، هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ؟
ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ.
Türkçe Meali:
“Her doğan çocuk fıtrat üzere doğar. Sonra anne ve babası onu Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar. Tıpkı bir hayvanın yavrusunu organları tam ve sağlam olarak doğurması gibi. Siz o hayvanın yavrusunda herhangi bir eksiklik görüyor musunuz?”
Ebû Hüreyre رضي الله عنه daha sonra şu âyeti okudu:
“Allah’ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata sımsıkı tutun. Allah’ın yaratmasında hiçbir değişiklik yoktur. İşte dosdoğru din budur.” (Rûm Suresi, 30. âyet)
Kaynak: Sahîh-i Buhârî, Cenâiz, 80; Hadis No: 1358. Sahîh-i Müslim, Kader, 22; Hadis No: 2658.
Bu hadis, insanın yaratılıştan fıtrat üzere dünyaya geldiğini bildirir. İslam’da insan, atalarının günahlarını taşıyan bir varlık olarak değerlendirilmez. Her insan kendi yaptıklarından sorumludur.
Sonuç
İslam’a göre günah, nesilden nesile aktarılan kalıtsal bir yük değildir. Kur’ân-ı Kerîm’de hiç kimsenin başkasının günah yükünü taşımayacağı ve herkesin kendi kazandığından sorumlu olduğu açıkça bildirilir.
Hz. Âdem’in tövbesi ve Allah’ın bağışlaması da Kur’ân-ı Kerîm’de anlatılır. Bu nedenle İslam’da insanlar, Hz. Âdem’in günahını miras almış günahkârlar olarak kabul edilmez. Her insan kendi fiillerinden sorumludur ve Allah’a tövbe ederek bağışlanma dileyebilir.
Kaynaklar: Kur’ân-ı Kerîm; Sahîh-i Buhârî, Cenâiz, 80; Sahîh-i Müslim, Kader, 22.