Kur’ân-ı Kerîm’de Tevbe: Tevbenin Önemi ve Allah’ın Bağışlaması

Kur’ân-ı Kerîm’de Tevbe: Tevbenin Önemi ve Allah’ın Bağışlaması

Tevbe, insanın işlediği günahlardan pişmanlık duyarak Allah’a yönelmesi, günahlarından vazgeçmesi ve Allah’tan bağışlanma dilemesidir. Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ, kullarını tevbe etmeye çağırmış, rahmetinden ümit kesmemelerini bildirmiş ve samimi tevbenin önemini açıklamıştır.

1. Zümer Sûresi, 53. Âyet

Arapça:

قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

Meali:

De ki: “Ey kendilerinin aleyhine aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.”

2. Tahrîm Sûresi, 8. Âyet

Arapça:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ ۖ نُورُهُمْ يَسْعَىٰ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meali:

Ey iman edenler! Allah’a içtenlikle tevbe edin. Umulur ki Rabbiniz sizin kötülüklerinizi örter ve peygamberini ve onunla birlikte iman edenleri utandırmayacağı günde sizi, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyar. Onların nurları önlerinden ve sağlarından ilerler. “Ey Rabbimiz! Nurumuzu tamamla ve bizi bağışla. Şüphesiz sen her şeye kadirsin.” derler.

3. Nisâ Sûresi, 17. Âyet

Arapça:

إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَٰئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meali:

Allah katında makbul tevbe, ancak bilmeden kötülük edip de sonra tez elden tevbe edenlerin tevbesidir. İşte Allah onların tevbesini kabul eder. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

4. Nisâ Sûresi, 18. Âyet

Arapça:

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّىٰ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَٰئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Meali:

Kötülükleri yapıp yapıp da kendisine ölüm gelip çatınca, “İşte ben şimdi tevbe ettim.” diyen kimseler ile kâfir olarak ölenler için tevbe yoktur. Onlar için acı bir azap hazırlamışızdır.

5. Bakara Sûresi, 222. Âyet

Arapça:

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ

Meali:

Sana kadınların ay hâlini sorarlar. De ki: “O, bir rahatsızlık hâlidir. Bu sebeple ay hâlinde olan kadınlardan uzak durun. Temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın. Temizlendikleri zaman Allah’ın size emrettiği yerden onlara yaklaşın.” Şüphesiz Allah çok tevbe edenleri sever, çok temizlenenleri sever.

6. Âl-i İmrân Sûresi, 135. Âyet

Arapça:

وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ

Meali:

Onlar, çirkin bir iş yaptıkları veya kendilerine zulmettikleri zaman Allah’ı hatırlar ve hemen günahlarının bağışlanmasını dilerler. Günahları Allah’tan başka kim bağışlayabilir? Bir de onlar, işledikleri kötülüklerde bile bile ısrar etmezler.

7. Şûrâ Sûresi, 25. Âyet

Arapça:

وَهُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَعْفُو عَنِ السَّيِّئَاتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ

Meali:

O, kullarından tevbeyi kabul eden, kötülükleri bağışlayan ve yaptıklarınızı bilendir.

8. Furkân Sûresi, 70. Âyet

Arapça:

إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Meali:

Ancak tevbe edip iman eden ve salih amel işleyenler başka. Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

9. Hûd Sûresi, 3. Âyet

Arapça:

وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ

Meali:

Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra O’na tevbe edin ki sizi belirlenmiş bir süreye kadar güzel bir şekilde yaşatsın ve her fazilet sahibine faziletinin karşılığını versin. Eğer yüz çevirirseniz, ben sizin için büyük bir günün azabından korkarım.

10. Bakara Sûresi, 160. Âyet

Arapça:

إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَبَيَّنُوا فَأُولَٰئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

Meali:

Ancak tevbe edip durumlarını düzeltenler ve gerçeği açıklayanlar başka. İşte onların tevbelerini kabul ederim. Ben tevbeleri çok kabul edenim, çok merhamet edenim.

11. Tâhâ Sûresi, 82. Âyet

Arapça:

وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَىٰ

Meali:

Şüphesiz ben, tevbe eden, iman eden, salih amel işleyen, sonra da doğru yola giren kimseyi çok bağışlayıcıyım.

12. Nisâ Sûresi, 110. Âyet

Arapça:

وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا

Meali:

Kim bir kötülük yapar veya nefsine zulmeder de sonra Allah’tan bağışlanma dilerse Allah’ı çok bağışlayıcı ve çok merhametli bulur.

13. Nûr Sûresi, 31. Âyet

Arapça:

وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Meali:

Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar. Kendiliğinden görünen kısmı müstesna olmak üzere, ziynetlerini göstermesinler. Başörtülerini yakalarının üzerine örtsünler. Ziynetlerini kocalarından, babalarından, kocalarının babalarından, kendi oğullarından, kocalarının oğullarından, erkek kardeşlerinden, erkek kardeşlerinin oğullarından, kız kardeşlerinin oğullarından, kendi kadınlarından, ellerinin altında bulunanlardan, kadınlara karşı cinsel arzusu bulunmayan erkek hizmetçilerden veya henüz kadınların mahrem yerlerine vâkıf olmayan çocuklardan başkasına göstermesinler. Gizledikleri ziynetleri bilinsin diye ayaklarını yere vurmasınlar. Ey müminler! Hepiniz Allah’a tevbe edin ki kurtuluşa eresiniz.

14. Tevbe Sûresi, 104. Âyet

Arapça:

أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

Meali:

Onlar, Allah’ın kullarının tevbelerini kabul ettiğini, sadakaları aldığını ve Allah’ın tevbeleri çok kabul eden, çok merhamet eden olduğunu bilmiyorlar mı?

15. Tevbe Sûresi, 118. Âyet

Arapça:

وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّىٰ إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

Meali:

Allah, savaştan geri kalan o üç kişinin de tevbelerini kabul etti. Yeryüzü genişliğine rağmen onlara dar gelmiş, vicdanları kendilerini sıkıştırmış ve Allah’tan başka sığınacak kimse olmadığını anlamışlardı. Sonra Allah, tevbe etmeleri için onların tevbesini kabul etti. Şüphesiz Allah, tevbeleri çok kabul eden, çok merhamet edendir.

Sonuç

Kur’ân-ı Kerîm, insanı günahlarından vazgeçmeye, Allah’tan bağışlanma dilemeye ve samimi bir şekilde tevbe etmeye çağırır. Tevbe eden kişi günahından pişmanlık duymalı, o günahı terk etmeli ve yeniden işlememeye kararlı olmalıdır. Kul hakkı söz konusuysa hakkı sahibine iade etmek veya helallik istemek de gerekir.

Allah’ın rahmetinden ümit kesilmemeli; tevbe ertelenmeden Allah’a yönelinmelidir.