Şametün Nübüvve: Peygamberlik Alametinin Sol Eldeki İzleri

Şametün Nübüvve: Peygamberlik Alametinin Sol Eldeki İzleri
19.01.2026 18:46
388
A+
A-

Şametün Nübüvve: Peygamberlik Alametinin Sol Eldeki İzleri

İslamî rivayetlerde Şametün Nübüvve, peygamberlerin vücutlarında taşıdığı özel bir ben veya işaret olarak tanımlanır. Bu alamet, genellikle önceki peygamberlerin sağ elinde bulunduğu belirtilirken, Hz. Muhammed (s.a.v.)’in durumunda kürek kemikleri arasında yer alır. Ancak ahir zaman rivayetlerinde, özellikle Hz. Mehdi ile ilgili nakillerde, bu işaretin sol elde de göründüğü aktarılır. Bu rivayetler, peygamberlik zincirinin devamlılığını ve tanınma alametlerini vurgulayan yorumlarla zenginleşir.

Klasik kaynaklarda temel rivayet, Vehb b. Münebbih’ten nakledilen ve Hâkim en-Nîsâbûrî’nin el-Müstedrek adlı eserinde (2/631) yer alan hadistir: “Allah hiçbir peygamber göndermemiştir ki onun sağ elinde Şametün Nübüvve olmamış olsun. Ancak bizim Peygamberimiz istisnayı teşkil etmiştir. Onun peygamberlik beni sağ elinde değil, kürek kemikleri arasındadır.” Bu hadis, önceki peygamberlerin sağ elindeki alameti netleştirirken, Hz. Peygamber’in sırtındaki mührü (nübüvvet mührü) istisna kılar ve konu Mehdi alametlerinde sıkça temel alınır.

Hz. Mehdi bağlamında ise Şametün Nübüvve’nin sağ veya sol el varyasyonu öne çıkar. Birçok derlemede, Mehdi’nin “sağ veya sol elinde Şametün Nübüvve isimli bir ben olacağı” belirtilir. Bu ifade, Hâkim’in yukarıdaki rivayetinden yola çıkılarak yorumlanır ve sol el seçeneği özellikle vurgulanır. Celâleddîn es-Süyûtî’nin el-Hâvî li’l-Fetâvî eserinde Mehdi alametleri toplanırken, bu işaretin sol eldeki formu zikredilir. Benzer şekilde, İbn Kesîr’in el-Bidâye ve’n-Nihâye tarihinde Mehdi’nin fiziksel özellikleri anlatılırken, sol eldeki ben Şametün Nübüvve olarak anılır; bu ben, yanağındaki parlak ben, sırtındaki iz ve sağ bacağındaki işaretle birlikte onu tanıtmaya yarayan alametlerden biri kabul edilir.

Bazı yorumlarda sol el vurgusu daha da belirgindir: Mehdi’nin sol elinde bu peygamberlik nişanının bulunduğu, ten renginden farklı, dikkat çekici bir ben şeklinde olduğu aktarılır. Bu rivayetler, Ahmed b. Hacer el-Heytemî’nin el-Kavlu’l-Muhtasar fî Alamâti’l-Mehdi’l-Muntazar ve Muhammed b. Resûl el-Berzencî’nin Kıyamet Alametleri gibi eserlerde dolaylı olarak desteklenir. Berzencî, Mehdi’nin omzunda (sırtında) Peygamber Efendimiz’deki nübüvvet mührüne benzer bir alamet taşıyacağını belirtirken, eldeki ben varyasyonları sonraki derlemelerde sol ele kaydırılır.

Hz. Süleyman gibi önceki peygamberlerde de iki elin simetrik işaret taşıdığına dair nakiller vardır; sağ elde yumru şeklindeki ben Şametün Nübüvve olarak adlandırılırken, sol elde tamamlayıcı bir mühürden bahsedilir. Bu, Mehdi rivayetlerine bağlanarak sol elin peygamberlik alameti zincirinde özel bir yere sahip olduğu yorumuna yol açar.

Bu rivayetler, İslamî literatürde peygamberlik delillerini (delâilü’n-nübüvve) güçlendiren unsurlar olarak yer alır. Sol eldeki Şametün Nübüvve, ahir zamanın beklenen şahsiyetini fiziksel olarak tarif ederken, sağ el ağırlıklı geleneksel alamete bir denge ve devamlılık katar. Bu işaretler, tanınma ve tasdik amacıyla aktarılır; asıl vurgu ise iman, amel ve adalet üzerinedir.