İsrâ Suresi 58. Ayet: İlahi Adaletin Değişmez Yasası

İsrâ Suresi 58. Ayet: İlahi Adaletin Değişmez Yasası

Kur’ân-ı Kerîm’in İsrâ Suresi 58. âyet-i kerîmesi, Allah’ın (c.c.) âlemlere rahmet ve adaletinin tecellî ettiği en çarpıcı ifadelerden birini taşır:

“Hiçbir memleket hariç olmamak üzere, biz onu kıyamet gününden önce ya helâk ederiz veya onu şiddetli bir bir azapla cezalandırırız. Bu, Kitap’ta (Levh-i Mahfuz’da) yazılıdır.” (İsrâ, 17/58)

Bu âyet, tarihin akışı içinde hiçbir toplumun, hiçbir medeniyetin, hiçbir şehrin/ülkenin Allah’ın ilâhî kanunlarından muaf olmadığını çok net bir şekilde beyan eder. “Hiçbir memleket hariç olmamak üzere” ifadesi, istisnasız bir kuralı vurgular: Zulüm, şirk, ahlâk çöküşü, peygamber inkârı gibi büyük günahlarla kirlenen topluluklar, kıyametten önce ya tamamen helâk edilir ya da çok ağır bir azaba uğratılır.

Bu hüküm neden Levh-i Mahfuz’da yazılı?

Çünkü bu, Allah’ın değişmez sünnetullahıdır; keyfî bir ceza değil, adaletin tecellisidir. Tefsirlerde sıkça vurgulandığı gibi:

• Helâk edilen toplumlar genellikle şirk, zulüm, zina, faiz, yalan, ifsâd-ı arz gibi büyük bozgunculuklara gömülmüş olanlardır.
• Azapla cezalandırılanlar ise belki tövbe kapısı açık bırakılarak imha edilmemiş, fakat dünyevî musibetler, kıtlık, savaş, deprem, salgın gibi ağır imtihanlarla yüzleştirilmiş toplumlardır.
• Hiçbir zalim medeniyet sonsuza dek ayakta kalamamıştır. Nuh, Âd, Semûd, Lût, Firavun kavimleri… hepsi bu ilâhî yasanın canlı şahitleridir.

Günümüz için ne ifade eder?

Âyet, “Bizim medeniyetimiz farklı olacak” vehmini kökünden yıkar. Teknoloji, ekonomi, silah gücü ne kadar ileri olursa olsun; eğer toplumda Allah’a isyan, ahlâkî çöküntü, adaletsizlik sistematik hâle gelirse, o toplum da aynı ilâhî kanuna tabidir.

Bu âyet aynı zamanda müminler için büyük bir teselli ve uyarıdır:

• Teselli: Zulüm yapanlar, taşkınlık edenler er ya da geç karşılık görecektir.
• Uyarı: Her fert ve her toplum, kendi amelinden sorumludur. Tövbe, ıslah ve adaletle bu yasanın “şiddetli azap” kısmından kurtuluş mümkündür.

Sonuç olarak İsrâ 58, Allah’ın ilminin, kudretinin ve adaletinin kuşatıcılığını hatırlatan, tarihin tekerrür eden dersi gibidir: Zulüm üzerine bina edilen hiçbir yapı bâki kalmaz; bu, Levh-i Mahfuz’da çoktan yazılmıştır.