Hz. İshak Aleyhisselam

Hz. İshak Aleyhisselam ile ilgili Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde doğrudan detaylı bir kıssa anlatılmaz. Ancak ismi, büyük bir peygamber ve Hz. İbrahim’in oğlu olarak birden fazla ayette geçer. Kur’ân, onu salih kullardan, peygamberlerden ve İbrahim neslinin bereket zincirinin önemli bir halkası olarak zikreder.

Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. İshak (a.s.) İle İlgili Ayetler

Kur’ân’da Hz. İshak genellikle İbrahim, İsmail, Yakub ve torunlarıyla birlikte anılır. Müslümanların iman esaslarından biri olarak peygamberler arasında ayrım yapmamamız gerektiği vurgulanırken ismi geçer:

Bakara Suresi 136. Ayet
قُولُٓوا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَٓا اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَٓا اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْمٰع۪يلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَٓا اُوتِيَ مُوسٰى وَع۪يسٰى وَمَٓا اُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
Meali: “Deyin ki: Biz Allah’a, bize indirilene; İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Yakub’a ve torunlarına indirilene; Musa’ya ve İsa’ya verilene ve Rableri tarafından diğer peygamberlere gönderilene iman ettik. Onlardan hiçbirini diğerinden ayırmayız. Biz ancak O’na teslim olanlarız.”

Benzer ifadeler Âl-i İmrân Suresi 84 ve Nisâ Suresi 163 ayetlerinde de tekrarlanır:

Nisâ Suresi 163
… اِنَّآ اَوْحَيْنَٓا اِلَيْكَ كَمَٓا اَوْحَيْنَٓا اِلٰى نُوحٍ وَالنَّبِيّ۪نَ مِنْ بَعْدِه۪ۚ وَاَوْحَيْنَٓا اِلٰٓى اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْمٰع۪يلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَ وَالْاَسْبَاطِ…
Meali: “Şüphesiz biz Nuh’a ve ondan sonraki peygamberlere vahyettiğimiz gibi sana da vahyettik. İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Yakub’a ve torunlarına da vahyettik…”

Ayrıca Yusuf Suresi 6. ayette, Hz. Yusuf’a atıfla atalarının bereket zinciri içinde İbrahim ve İshak ismi geçer:

Yusuf Suresi 6
…وَكَذٰلِكَ يَجْتَب۪يكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْو۪يلِ الْاَحَاد۪يثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوبَ كَمَٓا اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْحٰقَۜ اِنَّ رَبَّكَ عَل۪يمٌ حَك۪يمٌ
Meali: “…Rabbin seni böyle seçkin kılacak, sözlerin te’vilini (yorumunu) sana öğretecek ve daha önce ataların İbrahim ile İshak’a nimetini tamamladığı gibi senin ve Yakub ailesinin üzerindeki nimetini tamamlayacaktır…”

Bu ayetler gösteriyor ki Hz. İshak, Allah’ın seçkin kıldığı, nimet verdiği, vahiy ile şereflendirdiği büyük bir peygamberdir.

Hadislerde Hz. İshak (a.s.)

Sahih hadis kaynaklarında Hz. İshak’a doğrudan atıf yapan rivayet sayısı oldukça azdır. En bilinen konu, kurban hadisesi ile ilgilidir. Yahudi ve Hristiyan kaynaklarında kurbanın Hz. İshak olduğu iddia edilirken, İslam’da çoğunluk görüşüne göre kurban Hz. İsmail’dir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Ben iki kurbanlığın oğluyum.”
(Hâkim, Müstedrek, II/604-609; Keşfü’l-Hafâ, 1/199)

Bu hadis, Efendimiz’in soyunun Hz. İsmail üzerinden geldiğini ve kurban edilmek istenenin Hz. İsmail olduğunu işaret eder. Dolayısıyla İslamî kaynaklarda kurban kıssası genellikle Hz. İsmail ile bağdaştırılır.

Kısa Bir Değerlendirme

Hz. İshak (a.s.),

• İhtiyarlık çağında Hz. Sâre’den doğan mucizevî bir evlattır
• Hz. Yakub’un (İsrail) babasıdır
• İsrâiloğulları’nın atalarından biridir
• Allah’ın seçkin kıldığı, nimet verdiği salih bir peygamberdir

Kur’ân’ın üslubuyla söylersek: O, İbrahim ailesinin bereket zincirinde çok kıymetli bir halkadır. Biz Müslümanlar ise Allah’ın emri üzere bütün peygamberleri ayırmaksızın sever, sayar ve iman ederiz.

Allah hepsinden razı olsun, şefaatlerini üzerimizden eksik etmesin… Âmîn.