Hz. İsmail (a.s.)

Hz. İsmail (a.s.)

Kur’ân-ı Kerîm’de ismi açıkça zikredilen mübarek bir peygamberdir. O, Hz. İbrahim’in (a.s.) ilk oğlu, annesi Hacer validemizdir. Kur’ân’da sadık, sözünde duran, peygamber ve rasul olarak övülür. Müslümanların atası kabul edilir ve Kâbe’nin inşasında babasıyla birlikte yer alır. Kurban kıssasının (zebih) onun olduğuna dair İslam âlimlerinin çoğunluğu görüş belirtir.

Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. İsmail (a.s.) ile İlgili Âyetler

Kur’ân’da Hz. İsmail’in ismi doğrudan 12’den fazla yerde geçer. İşte en önemli âyetlerden bazıları ve kısa açıklamaları:

1. Meryem Suresi 54-55
   وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ ۚ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَبِيًّا
   وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا Meâl: “Kitapta İsmail’i de an. Şüphesiz o, sözünde duran biriydi. Rasûl ve nebî idi. Ailesine namazı ve zekâtı emrederdi. Rabb’inin katında razı olunmuş bir kul idi.” → Bu âyet Hz. İsmail’in peygamberliğini, sözüne sadakatini ve ailesine dinî terbiye verdiğini en güzel şekilde ifade eder.
2. Bakara Suresi 125-127
   وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ۖ وَعَهِدْنَا إِلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ
   … وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ… Meâl: “Hani biz Beyt’i (Kâbe’yi) insanlara sevap kazanma yeri ve güven yeri kılmıştık… Hani İbrahim ile İsmail, tavaf edenler, itikâfa girenler ve rükû-secde edenler için evimi (Kâbe’yi) temiz tutmaları için sözleşmiştik… Hani İbrahim, İsmail ile birlikte Beyt’in temellerini yükseltiyordu…” → Kâbe’nin inşası ve temizlenmesi görevini babasıyla birlikte üstlendiği belirtilir.
3. Saffât Suresi 102 (Kurban kıssasının başlangıcı)
   فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ Meâl: “Oğlu (İsmail) kendisiyle beraber koşup yürüyecek çağa gelince İbrahim şöyle dedi: ‘Yavrucuğum! Rüyamda seni boğazladığımı görüyorum. Bir düşün, ne dersin?’ O da: ‘Babacığım! Emrolunduğun şeyi yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın’ dedi.” → İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu bu çocuğun Hz. İsmail olduğunu kabul eder (İbn Abbas, Hasan Basri, Mücahid vb. rivayetler).

Diğer önemli yerler: Âl-i İmrân 84, Nisâ 163, En’âm 86, İbrahim 39, Enbiyâ 85 gibi âyetlerde de Hz. İsmail peygamberler arasında zikredilir.

Sahih Hadislerde Hz. İsmail (a.s.)

Hz. İsmail ile ilgili en meşhur sahih rivayetler, Zemzem suyunun çıkışı, Hacerü’l-Esved ve Mekke’nin bereketi hakkındadır. İşte en bilinenlerinden bazıları:

• Sahih-i Buhârî ve Müslim’de geçen meşhur rivayet (İbn Abbas radıyallahu anh’dan):
  Hz. İbrahim, Hacer ve İsmail’i Mekke’ye bırakınca su biter. Hacer Safâ ile Merve arasında yedi defa koşar (Sa’y). Sonra Zemzem çıkar. Cebrail (a.s.) kanadıyla yeri kazar ve su fışkırır.
  Resûlullah (s.a.v.):
  “Allah İsmail’in annesine rahmet etsin! Eğer suyu kendi haline bıraksa (müdahale etmeseydi) su yeryüzünde akıp gidecekti.” (Buhârî, Enbiyâ 9; Müslim, Fedâil 127-128)
• Başka bir rivayette:
  Hz. Peygamber (s.a.v.):
  “İbrahim’in duası sebebiyle Mekke’de bereket vardır.” (Buhârî)
• Hz. İsmail’in annesi Hacer’e hitaben:
  “May Allah bestow mercy on Ishmael’s mother!” (Buhârî 3364)

Hz. İsmail (a.s.), sözüne son derece sadık, sabırlı, itaatkâr ve ailesine namaz-zekâtı emreden bir peygamber olarak Kur’ân’da ve sünnette övülmüştür. O’nun hayatı, teslimiyetin, sabrın ve Allah’a güvenin en güzel örneklerindendir.

Allah ondan razı olsun, şefaatine bizleri nail eylesin.