İmanın Şartları (İman Esasları)

İmanın Şartları (İman Esasları)

İslam’da iman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıyla gerçekleşen en temel gerçekliktir. Ehl-i Sünnet anlayışına göre imanın 6 şartı vardır. Bu esaslar, Kur’ân-ı Kerîm’in çeşitli âyetlerinde ayrı ayrı zikredilmiş, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) tarafından ise meşhur Cibril Hadisinde bir araya getirilerek açıkça bildirilmiştir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“İman; Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe, hayır ve şerriyle kadere iman etmendir.”
(Sahih-i Müslim, İman 1; Buhârî, Îmân 37; Tirmizî, Îmân 4 – Cibril Hadisi)

Şimdi bu 6 esası, ilgili bazı âyet ve hadislerle birlikte kısaca açıklayalım:

1. Allah’a İman

Her şeyin başlangıcı ve temeli Allah’a inanmaktır. O’nun varlığına, birliğine, sıfatlarına ve isimlerine inanmak gerekir.

Âyet-i kerîme:

“Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh olmayandır. Diridir, kayyumdur (her şeyin varlığı O’na bağlıdır). Onu ne bir uyuklama tutar, ne de bir uyku. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur…”
(Bakara Suresi, 2/255 – Âyetü’l-Kürsî)

Başka bir âyet:

“De ki: O Allah birdir. Allah sameddir (her şey O’na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir).”
(İhlâs Suresi, 112/1-2)

2. Meleklere İman

Melekler, Allah’ın nurdan yarattığı, günah işlemeyen, emrine tam itaat eden manevi varlıklardır. Onların varlığına inanmak imanın ayrılmaz parçasıdır.

Âyet-i kerîme:

“Kim Allah’ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve âhiret gününü inkâr ederse, tam manasıyla sapıtmıştır.”
(Nisâ Suresi, 4/136)

3. Allah’ın Kitaplarına İman

Allah’ın insanlığa gönderdiği semavî kitaplara inanmak gerekir. Bunlardan en büyüğü Kur’ân-ı Kerîm’dir ve diğerlerini tasdik eder.

Âyet-i kerîme:

“Ey iman edenler! Allah’a, Peygamberine, Peygamberine indirdiği Kitab’a ve daha önce indirdiği kitaplara iman edin…”
(Nisâ Suresi, 4/136)

Başka bir âyet:

“…O, sana Kitab’ı hak ile ve kendinden öncekileri doğrulayıcı olarak indirdi. O, daha önce Tevrat’ı ve İncil’i indirmişti.”
(Âl-i İmrân Suresi, 3/3)

4. Peygamberlere İman

Bütün peygamberlere, Hz. Âdem’den (a.s.) Hz. Muhammed Mustafa’ya (s.a.v.) kadar iman etmek farzdır. Hz. Muhammed (s.a.v.) son peygamberdir.

Âyet-i kerîme:

“Peygamber, Rabbi’nden kendisine indirilene iman etti, mü’minler de iman ettiler. Hepsi Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler…”
(Bakara Suresi, 2/285)

Hadis-i şerif:

“Sizden önce geçen ümmetlere iman ettiğiniz gibi bana da iman edin.”
(Buhârî, Îmân 25)

5. Âhiret Gününe İman

Ölümden sonra diriliş, hesap, mizan, cennet, cehennem, sırat, mizandan geçme… Bunların hepsine inanmak gerekir.

Âyet-i kerîme:

“Ey iman edenler! Allah’a, Peygamberine, indirdiği Kitab’a ve daha önce indirdiği kitaplara iman edin. Kim Allah’ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve âhiret gününü inkâr ederse, uzak bir sapıklığa düşmüştür.”
(Nisâ Suresi, 4/136)

Başka bir âyet:

“Her nefis ölümü tadacaktır. Sonra bize döndürüleceksiniz.”
(Ankebût Suresi, 29/57)

6. Kadere (Hayır ve Şerriyle) İman

Allah’ın her şeyi ilmi, iradesi ve kudretiyle takdir etmesi, takdir ettiği şeylerin olmasıdır. Kulun cüz’i iradesi vardır, ancak her şey Allah’ın ilmi ve takdiri dâhilindedir.

Âyet-i kerîme:

“De ki: ‘Allah’ın bizim için yazdığından başkası bize asla isabet etmez. O bizim Mevlâmızdır. Mü’minler yalnız Allah’a tevekkül etsinler.’”
(Tevbe Suresi, 9/51)

Hadis-i şerif (Cibril Hadisi’nin devamı):

“…Kadere, hayrına da şerrine de iman etmendir.”
(Müslim, Îmân 1)

Sonuç olarak:

İmanın bu altı esası birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Bir tanesini inkâr etmek, tamamını inkâr etmek gibidir. Kur’ân-ı Kerîm’de topluca en güzel şekilde ifade edilen yerlerden biri Bakara Suresi 177. âyettir:

“İyilik; yüzünüzü doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. Asıl iyilik; Allah’a, âhiret gününe, meleklere, Kitab’a ve peygamberlere iman eden… kimsenin yaptığıdır…”

Allah bizleri bu altı esasa hakkıyla iman eden, imanı kalbine yerleşmiş, amel-i salihle süslenmiş kullarından eylesin. Âmin.