Hz. Yakub (a.s.)

Hz. Yakub (a.s.)

Kur’ân-ı Kerim’de ismi açıkça zikredilen ulu peygamberlerden birisidir. Kendisi Hz. İbrahim’in torunu, Hz. İshak’ın oğlu ve Hz. Yusuf’un babasıdır. Kur’ân’da hem Yakub hem de İsrail ismiyle anılır. İsrailoğulları’nın (Beni İsrail) atası olması sebebiyle bu ümmetin babası olarak da anılır.

Kur’ân-ı Kerim’de Hz. Yakub ile ilgili en çok bilgi Yusuf Suresi’nde yer alır; ancak ismi doğrudan birçok surede geçer ve övülür.

Kur’ân-ı Kerim’de Hz. Yakub (a.s.) ile İlgili Bazı Önemli Ayetler

1. Meryem Suresi 49. Ayet

«فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ ۖ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا»
Meali: «Böylece İbrahim onlardan ve Allah’tan başka taptıklarından ayrılınca, biz ona İshak’ı ve (torunu) Yakub’u armağan ettik ve her birini peygamber kıldık.»

2. Meryem Suresi 58. Ayet (en güzel övgülerden biri)

«أُولَٰئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ وَمِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْرَائِيلَ وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا ۚ إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُ الرَّحْمَٰنِ خَرُّوا سُجَّدًا وَبُكِيًّا»
Meali: «İşte bunlar, Allah’ın kendilerine nimet verdiği peygamberlerden olup, Âdem’in zürriyetinden, Nûh ile birlikte gemide taşıdıklarımızın neslinden, İbrâhim ve İsrâil’in (Yakub’un) zürriyetinden, kendilerine hidâyet yolunu gösterip seçkin kıldığımız kimselerdendir. Onlara Rahmân’ın âyetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.»

3. Bakara Suresi 132-133. Ayetler (Vasiyet ve tevhid vurgusu)

وَوَصَّىٰ بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَىٰ لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
Meali: «İbrahim de bunu oğullarına vasiyet etti, Yakub da öyle: “Ey yavrularım! Şüphesiz Allah sizin için bu dini (İslam’ı) seçip beğendi. O halde ancak Müslümanlar olarak can verin.”»

4. Yusuf Suresi 84. Ayet (En meşhur sabır örneği)

وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَا أَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌ
Meali: «(Yakub) onlardan yüz çevirdi ve: “Ah Yûsuf’um!” diye hasretle yanıp yakıldı. Gözleri kederden ağarmıştı. O, kederini içine atan (sabreden) biriydi.»

5. Yusuf Suresi 86. Ayet (En güzel sabır dersi)

قَالَ إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
Meali: «(Yakub) dedi ki: Ben derdimi ve üzüntümü ancak Allah’a arz ederim. Çünkü ben Allah’tan, sizin bilmediğiniz şeyleri biliyorum.»

6. Âl-i İmrân 84. Ayet & Nisâ 163. Ayet
   Hz. Yakub, bütün peygamberler zincirinde saygı ile anılır ve ona da vahiy geldiği bildirilir.

Hadis-i Şeriflerde Hz. Yakub (a.s.)

Hz. Yakub hakkında doğrudan çok detaylı sahih hadis bulunmamakla birlikte, onun soyu, sabrı ve şerefiyle ilgili önemli rivayetler vardır:

1. “Kerîm ibnü’l-kerîm ibnü’l-kerîm ibnü’l-kerîm”
   Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
   «Kerim oğlu kerim, kerim oğlu kerim, kerim oğlu kerim… O, Yusuf b. Yakub b. İshak b. İbrahim’dir.»
   (Buhârî, Enbiyâ 14; Müslim, Fezâil 156)
   → Bu hadis, Hz. Yakub’un da dahil olduğu şerefli soy zincirini övmektedir.
2. Hz. Âişe validemiz (r.a.), ifk hadisesinde kendisine atılan iftiralara karşı sabrederken şöyle demiştir:
   «Artık bana düşen, Yusuf’un babası gibi sabretmektir.»
   (Buhârî, Tefsîr 12; Müslim, Tevbe 15)
   → Bu ifade, Hz. Yakub’un sabrının ümmet arasında ne kadar meşhur ve örnek alındığını gösterir.

Hz. Yakub (a.s.), sabır, tevekkül, Allah’a şikâyet etmeme (yalnız Allah’a açılma) ve çocuklarına tevhidi vasiyet etme gibi özellikleriyle Müslümanlara en güzel örneklerden biridir.

O’nun duası, gözlerinin Yûsuf’un gömleğiyle açılması, oğullarına eşit sevgi göstermeye çalışması ve en zor anında bile «Ben üzüntümü ancak Allah’a arz ederim» demesi, kıyamete kadar bütün müminlere “hasen sabır” (güzel sabır) dersi olmaya devam edecektir.

Allah bizleri Hz. Yakub’un sabrından, tevekkülünden ve evlatlarına tevhidi vasiyet eden güzel üslubundan nasiplendirsin. Âmin.