Hâ-Mîm Sûrelerindeki Derin Hikmet: İniş ve Tertip Sırasındaki İlâhî Tevafuk

Hâ-Mîm Sûrelerindeki Derin Hikmet: İniş ve Tertip Sırasındaki İlâhî Tevafuk

Kur’ân-ı Kerîm, her harfinde sonsuz sır ve hikmetler barındıran ilâhî bir kelâmdır. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Kim Allah’ın kitabından bir harf okursa, onun için bir sevap vardır. Her sevap da on misli kadar artar. ‘Elif-Lâm-Mîm’ bir harftir demiyorum; ‘Elif’ bir harf, ‘Lâm’ bir harf, ‘Mîm’ de bir harftir.” buyurarak Kur’ân harflerinin ve mukattaa harflerinin müstakil birer feyiz ve sevap kaynağı olduğunu beyan etmiştir. (Tirmizî, Sevâbü’l-Kur’ân/Fezâilü’l-Kur’ân, 16, Hadis No: 2910)

Bu mukattaa harfleri arasında hususi bir yeri ve ihtişamı olan grup ise “Hâ-Mîm” sûreleridir. Hadîs-i şerîflerde “Her şeyin bir özü vardır. Kur’ân’ın özü ise, ‘Hâ-Mîm’lerdir.” ifadesiyle Kur’ân’ın gayesi ve ruhu hükmünde görülen bu sûreler, mümin için hem dünyada bir zırh hem de ahirette bir necat vesilesidir. (Nuraddin el-Heysemî, Mecmau’z-Zevâid, 7/159; Taberânî, el-Mu’cemü’l-Kebîr)

Hâ-Mîm Sûrelerinin Fazileti ve Manevî Muhafazası

Resûl-i Ekrem (s.a.v.), bu sûrelerin manevî derecesini ve koruyucu zırhını şöyle müjdelemiştir:

• Cennet Yolu: “Cennetin yüce makamlarına yükselmeyi arzu eden kimse ‘Hâ-Mîm’leri okusun.” (İbnu’d-Daris, Fezâilü’l-Kur’ân, 1/102; Ali el-Müttakî, Kenzü’l-Ummâl, Hadis No: 2696)
• Cehennemden Koruma: “Kur’ân’ın Hâ-Mîm’le başlayan sûreleri yedidir. Cehennemin kapıları da yedidir. Her bir Hâ-Mîm gelerek bu kapılardan birinde durur ve şöyle duâ eder: ‘Allah’ım, bana inanıp da beni okuyan kimseyi bu kapıdan sokma!'” (Beyhakî, Şüabü’l-Îmân; Süyûtî, el-Câmiu’s-Sağîr, Hadis No: 3853; Ali el-Müttakî, Kenzü’l-Ummâl, Hadis No: 2712)
• Düşmana Karşı Manevî Zırh: Nitekim zorluk ve tehlike anlarında Efendimiz (s.a.v.) şu niyazı tavsiye buyurmuştur: “Eğer düşman ansızın saldırırsa, (onlardan korkmayın ve) şöyle deyin: ‘Hâ-Mîm. Lâ Yünsarûn’ (Hâ-Mîm. Onlar yardım görmeyeceklerdir).” (Tirmizî, Cihâd, 12, Hadis No: 1682; Ebû Dâvûd, Cihâd, 71, Hadis No: 2597; Elbânî, Sahîhu Süneni’t-Tirmizî, No: 1682)

İniş Sırası ile Mushaf Sırasındaki Muazzam Tevafuk

Hâ-Mîm ile başlayan sûrelerde insanı hayrete düşüren son derece zarif ve derin bir ilâhî tevafuk mevcuttur.

Kur’ân-ı Kerîm sûrelerinin iniş (nüzul) sırası ile Mushaf’taki mevcut düzeni (tertip sırası) genelde birbirinden farklıdır. Ancak 7 Hâ-Mîm sûresi bu kaidenin muazzam bir istisnasıdır. Bu 7 sûre, Mekke döneminde ardı ardına nazil olmuş ve Hazret-i Peygamber’in (s.a.v.) rehberliğiyle oluşturulan Mushaf tertibinde de hiçbir araya başka sûre girmeden ardı ardına dizilmiştir.

Bu benzersiz uyum, Kur’ân’ın hem nüzulündeki ilâhî zamanlamayı hem de tertibindeki sarsılmaz düzeni gözler önüne seren mükemmel bir hikmet tablosudur.

7 Hâ-Mîm Sûresi

Hem iniş sırasındaki zincirleme akışı hem de Kur’ân-ı Kerîm’deki ardışık yeriyle bu 7 mübarek sûre şunlardır:

• Mü’min (Gâfir) Sûresi (Kur’ân Sırası: 40. Sûre / İniş Sırası: 60. Sûre)
• Fussilet Sûresi (Kur’ân Sırası: 41. Sûre / İniş Sırası: 61. Sûre)
• Şûrâ Sûresi (Kur’ân Sırası: 42. Sûre / İniş Sırası: 62. Sûre)
• Zuhruf Sûresi (Kur’ân Sırası: 43. Sûre / İniş Sırası: 63. Sûre)
• Duhân Sûresi (Kur’ân Sırası: 44. Sûre / İniş Sırası: 64. Sûre)
• Câsiye Sûresi (Kur’ân Sırası: 45. Sûre / İniş Sırası: 65. Sûre)
• Ahkâf Sûresi (Kur’ân Sırası: 46. Sûre / İniş Sırası: 66. Sûre)

Hikmet Nüktesi: Cehennemin kapılarının 7 olması ile Hâ-Mîm sûrelerinin 7 tane olması arasındaki manevî münasebet son derece anlamlıdır. Ardı ardına inen ve Mushaf’ta bir elmas gerdanlık gibi peş peşe dizilen bu 7 sûre, âdeta cehennemin 7 kapısına karşı mümine siper olan 7 manevî kaledir. Hem nüzulde hem tertipte sergilenen bu beraberlik, Kur’ân’ın rastlantılardan münezzeh, her bir harfi ve sırası ilâhî bir ölçüyle takdir edilmiş bir kelâm olduğunun açık bir delilidir.