Bediüzzaman Said Nursi’ye Göre Kur’an-ı Kerim’de Ahiret (Haşir) Konusunun Yeri ve Kıyamet Bağlantısı

Bediüzzaman Said Nursi’ye Göre Kur’an-ı Kerim’de Ahiret (Haşir) Konusunun Yeri ve Kıyamet Bağlantısı

Bediüzzaman Said Nursi, Risale-i Nur Külliyatı’nda Kur’an-ı Kerim’in ahiret (özellikle haşir yani diriliş ve ahiret hayatı) konusuna ayrılan kısmını hemen hemen üçte biri olarak nitelendirir. Bu ifade, onun eserlerinde (özellikle Onuncu Söz, Dokuzuncu Şuâ, İşaratü’l-İ’caz ve benzeri yerlerde) sıkça tekrarlanır ve Kur’an’ın mesajındaki ahiretin merkezi rolünü vurgular. Ahiret inancı, Kur’an’ın tüm hakikatlerinin temel taşıdır; tevhid, nübüvvet ve ibadet gibi diğer esaslar bunun üzerine bina edilir.

Bediüzzaman’ın Doğrudan İfadeleri

Risale-i Nur’dan alıntılar şöyle der:

• “Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan’ın hemen hemen üçten birisi haşir ve âhireti teşkil ediyor. Ve onu, bütün hakaikine temel taşı ve üssü’l-esas yapıyor. Ve her şeyi onun üstüne bina ediyor.”
• “Kur’ân’ın hemen üçten birisi haşirdir.”

Bazı yerlerde “Kur’ân’ın dörtten birisi haşir ve âhirettir” şeklinde de geçer; bu fark vurgu farklılığından kaynaklanır, ancak genel kabul üçte biri civarındadır.

Bu Oranın Anlamı ve Hikmeti

Bediüzzaman’a göre Kur’an’ın dört temel esası vardır:

1. Tevhid (Allah’ın birliği),
2. Nübüvvet (peygamberlik),
3. Haşir (ahiret ve diriliş),
4. Adalet ve ibadet.

Bunlardan haşir (ahiret) en çok yer kaplar, çünkü:

• İnsan fâni dünyada ebedî saadete muhtaçtır.
• Dünya geçicidir; ahiret inancı olmadan iman eksik kalır.
• Kur’an, ahireti sadece naklen (haber vererek) değil, aklen ve delillerle de ispat eder (örneğin Onuncu Söz tamamen buna ayrılmıştır ve haşri “iki kere iki dört eder” kesinliğinde gösterir).
• Ahiret, Kur’an’ın tüm hakikatlerinin temel taşı ve üssü’l-esasıdır.

Kur’an’da yaklaşık 6666 ayet bulunduğunu düşünürsek, ahiret ile ilgili ayetler (yevmü’l-kıyâme, es-sâ’a, haşir, cennet-cehennem tasvirleri vb.) yaklaşık 2000-2200 civarıdır – yani üçte biri (%30-33) oranına yakındır. Bu oran, ayet sayısından ziyade konu ağırlığı, tekrar, vurgu ve insanın en mühim meselesi (ebedî hayat) açısından değerlendirilir.

Kıyamet Kısmı ve Rahman Suresi Bağlantısı

Bediüzzaman, ahiret inancını vurgularken kıyamet ve haşri de merkeze alır. Kur’an’da kıyamet (kıyamet günü, haşir, hesap, cennet-cehennem) yüzlerce ayette işlenir ve ahiretin temel unsurlarındandır. Özellikle Rahman Suresi, Allah’ın nimetlerini sayarken kıyamet sonrası ahiret sahnelerini (cennet ve cehennem tasvirlerini) yoğun şekilde anlatır. Bu surede, Allah’ın nimetlerine karşı nankörlüğün kıyametteki sonucunu vurgulamak için “Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân” (فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ) ayeti 31 defa tekrar edilir. Bu tekrar, insanı ve cinleri nimetleri yalanlamaktan vazgeçirmeye ve ahirete hazırlanmaya davet eder.

Rahman Suresi’nden ilgili ayet (Arapça ve Türkçe okunuşu/meali örneği):

• Arapça: فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
• Türkçe okunuşu: Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân
• Meal: “O hâlde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?”

Bu ayet, sure boyunca nimetlerin (dünya ve ahiret nimetlerinin) sayımı arasında tekrarlanarak, kıyamet günü hesaplaşmayı ve ebedî saadeti hatırlatır. Bediüzzaman’ın ifadesiyle, Kur’an’ın üçte birinin ahirete ayrılması, insanın ebedî hayata olan ihtiyacını karşılar ve “Madem Allah var, elbette ahiret vardır” hakikatini pekiştirir.

Sonuç olarak, Bediüzzaman Said Nursi’nin bu tespiti, Kur’an’ın ahireti sadece bir konu olarak değil, imanın kalbi ve tüm mesajın temeli olarak gördüğünü gösterir. Risale-i Nur’un büyük kısmı da bu yüzden haşir, kıyamet ve ahirete ayrılmıştır – çünkü ahiret inancı, dünyadaki gafleti giderir ve insanı ebedî mutluluğa yöneltir.