Kur’ân-ı Kerîm’de Cennetliklerin Özellikleri: Âyetler ve Mealleri

Kur’ân-ı Kerîm’de Cennetliklerin Özellikleri: Âyetler ve Mealleri

Kur’ân-ı Kerîm’de cennet, Allah’a iman eden, O’nun emirlerine uyan, güzel ahlâk sahibi olan ve salih ameller işleyen kullara müjdelenmiştir. Cennetliklerin özellikleri; iman, ibadet, takva, sabır, doğruluk, merhamet, tevazu, tövbe, şükür ve hamd gibi pek çok başlık altında açıklanır.

1. Allah’a iman etmek ve salih ameller işlemek

Bakara Suresi, 25. Âyet

“İman edip salih ameller işleyenleri müjdele! Onlar için altlarından ırmaklar akan cennetler vardır. Kendilerine oradaki meyvelerden bir rızık verildiğinde, ‘Bu, daha önce de bize verilen rızıktır.’ derler. Hâlbuki bu rızık onlara benzer olarak verilmiştir. Ayrıca onlar için orada tertemiz eşler vardır ve onlar orada ebedî kalacaklardır.”

Nisâ Suresi, 57. Âyet

“İman edip salih ameller işleyenleri ise içinde ebedî olarak kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyacağız. Orada onlar için tertemiz eşler vardır. Onları koyu gölgeler altında bulunduracağız.”

2. Allah’a karşı gelmekten sakınmak ve takva sahibi olmak

Âl-i İmrân Suresi, 133-136. Âyetler

133. Âyet: “Rabbinizin bağışlamasına ve genişliği göklerle yer arası kadar olan, Allah’a karşı gelmekten sakınanlar için hazırlanmış bulunan cennete koşun.”

134. Âyet: “Onlar bollukta da darlıkta da Allah yolunda harcarlar, öfkelerini yenerler ve insanları affederler. Allah, iyilik edenleri sever.”

135. Âyet: “Yine onlar, çirkin bir iş yaptıklarında ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı hatırlayıp günahlarından dolayı hemen tövbe ve istiğfar ederler. Zaten günahları Allah’tan başka kim bağışlayabilir ki? Bir de onlar, işledikleri kötülüklerde bile bile ısrar etmezler.”

136. Âyet: “İşte onların mükâfatı, Rablerinden bir bağışlanma ve altlarından ırmaklar akan, içinde ebedî kalacakları cennetlerdir. Böyle amel edenlerin mükâfatı ne güzeldir!”

3. Namazı dosdoğru kılmak ve ibadetlerde devamlı olmak

Mü’minûn Suresi, 1-11. Âyetler

1. Âyet: “Gerçekten müminler kurtuluşa ermiştir.”

2. Âyet: “Onlar namazlarında derin bir saygı içindedirler.”

3. Âyet: “Onlar boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler.”

4. Âyet: “Onlar zekâtı verirler.”

5. Âyet: “Onlar ırzlarını korurlar.”

6. Âyet: “Ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu cariyeleri hariç. Çünkü onlar bu konuda kınanmazlar.”

7. Âyet: “Kim bunun ötesine geçmek isterse, işte onlar haddi aşanların ta kendileridir.”

8. Âyet: “Yine onlar emanetlerine ve verdikleri sözlere riayet ederler.”

9. Âyet: “Onlar namazlarını kılmaya devam ederler.”

10. Âyet: “İşte bunlar varis olanların ta kendileridir.”

11. Âyet: “Firdevs cennetine varis olan bu kimseler, orada ebedî kalacaklardır.”

Meâric Suresi, 22-35. Âyetler

22. Âyet: “Ancak namaz kılanlar başka.”

23. Âyet: “Onlar namazlarını sürekli kılarlar.”

24-25. Âyetler: “Onların mallarında, isteyen ve istemekten utandığı için isteyemeyen yoksullar için belirli bir hak vardır.”

26. Âyet: “Onlar hesap ve ceza gününü tasdik ederler.”

27-28. Âyetler: “Onlar Rablerinin azabından korkarlar. Çünkü Rablerinin azabından emin olunamaz.”

29-31. Âyetler: “Onlar ırzlarını korurlar. Ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu cariyeleri hariç; çünkü bu konuda kınanmazlar. Kim bunun ötesine geçmek isterse, işte onlar haddi aşanlardır.”

32. Âyet: “Onlar emanetlerine ve verdikleri sözlere riayet ederler.”

33. Âyet: “Onlar şahitliklerini dosdoğru yaparlar.”

34. Âyet: “Onlar namazlarını korurlar.”

35. Âyet: “İşte onlar cennetlerde ağırlanacaklardır.”

4. Allah’a ve Resulüne itaat etmek

Nisâ Suresi, 13. Âyet

“Bunlar Allah’ın sınırlarıdır. Kim Allah’a ve Resulüne itaat ederse Allah onu, içinde ebedî kalacağı, altlarından ırmaklar akan cennetlere sokar. İşte büyük kurtuluş budur.”

Nisâ Suresi, 69. Âyet

“Kim Allah’a ve Peygamber’e itaat ederse, işte onlar Allah’ın kendilerine nimet verdiği peygamberlerle, sıddıklarla, şehitlerle ve salih kimselerle beraberdirler. Bunlar ne güzel arkadaştır!”

5. Doğru sözlü ve dürüst olmak

Ahzâb Suresi, 35. Âyet

“Şüphesiz Müslüman erkeklerle Müslüman kadınlar, mümin erkeklerle mümin kadınlar, itaatkâr erkeklerle itaatkâr kadınlar, doğru erkeklerle doğru kadınlar, sabreden erkeklerle sabreden kadınlar, Allah’a derinden saygı duyan erkeklerle Allah’a derinden saygı duyan kadınlar, sadaka veren erkeklerle sadaka veren kadınlar, oruç tutan erkeklerle oruç tutan kadınlar, ırzlarını koruyan erkeklerle ırzlarını koruyan kadınlar, Allah’ı çokça anan erkeklerle Allah’ı çokça anan kadınlar var ya; işte onlar için Allah bağışlanma ve büyük bir mükâfat hazırlamıştır.”

6. Sabırlı olmak

Ra‘d Suresi, 22-24. Âyetler

22. Âyet: “Onlar, Rablerinin rızasını kazanmak için sabreden, namazı dosdoğru kılan, kendilerine verdiğimiz rızıklardan gizli ve açık Allah yolunda harcayan ve kötülüğü iyilikle savan kimselerdir. İşte onlar için dünya yurdunun iyi sonucu vardır.”

23. Âyet: “Bu sonuç, Adn cennetleridir. Atalarından, eşlerinden ve çocuklarından salih olanlarla birlikte oraya girerler. Melekler de her kapıdan onların yanlarına girerler.”

24. Âyet: “Sabretmenize karşılık selâm sizlere! Dünya yurdunun sonucu ne güzeldir!”

7. Öfkelerini yenmek ve insanları affetmek

Âl-i İmrân Suresi, 134. Âyet

“Onlar bollukta da darlıkta da Allah yolunda harcarlar, öfkelerini yenerler ve insanları affederler. Allah, iyilik edenleri sever.”

8. Allah yolunda infak etmek ve ihtiyaç sahiplerini gözetmek

Bakara Suresi, 261. Âyet

“Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tane bulunan bir tohum gibidir. Allah dilediğine kat kat verir. Allah lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.”

İnsan Suresi, 8-12. Âyetler

8. Âyet: “Onlar, kendi canları çekmesine rağmen yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler.”

9. Âyet: “Biz sizi ancak Allah rızası için doyuruyoruz. Sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz.”

10. Âyet: “Çünkü biz, asık suratlı, çetin bir günden dolayı Rabbimizden korkarız.”

11. Âyet: “Allah da onları o günün kötülüğünden korur, yüzlerine aydınlık ve gönüllerine sevinç verir.”

12. Âyet: “Sabretmelerine karşılık da onları cennet ve ipekle mükâfatlandırır.”

9. Allah’a verdikleri sözleri yerine getirmek

Ra‘d Suresi, 20-21. Âyetler

20. Âyet: “Onlar, Allah’a verdikleri sözü yerine getirirler ve sözleşmeyi bozmazlar.”

21. Âyet: “Onlar, Allah’ın gözetilmesini emrettiği şeyleri gözetirler, Rablerinden korkarlar ve kötü hesaptan endişe ederler.”

10. Tövbe etmek ve günahlarda ısrar etmemek

Tahrîm Suresi, 8. Âyet

“Ey iman edenler! İçtenlikle ve samimiyetle tövbe ederek Allah’a dönün. Umulur ki Rabbiniz sizin kötülüklerinizi örter ve sizi içlerinden ırmaklar akan cennetlere sokar. O gün Allah, Peygamberini ve onunla birlikte iman edenleri utandırmayacaktır. Onların nurları önlerinden ve sağlarından aydınlatıp gider. ‘Ey Rabbimiz! Nurumuzu bizim için tamamla, bizi bağışla; çünkü senin her şeye gücün yeter.’ derler.”

11. Allah’a derin saygı duymak ve hesap gününden korkmak

Kâf Suresi, 31-33. Âyetler

31. Âyet: “Cennet, Allah’a karşı gelmekten sakınanlara uzak olmayacak şekilde yaklaştırılır.”

32. Âyet: “İşte size vaat edilen cennet! Bu, Allah’a yönelen, emirlerini koruyan herkes içindir.”

33. Âyet: “Görmediği hâlde Rahmân’dan korkan ve Allah’a yönelmiş bir kalple gelen kimse içindir.”

12. Allah’ı çokça anmak

Ahzâb Suresi, 35. Âyet

“Şüphesiz Müslüman erkeklerle Müslüman kadınlar, mümin erkeklerle mümin kadınlar, itaatkâr erkeklerle itaatkâr kadınlar, doğru erkeklerle doğru kadınlar, sabreden erkeklerle sabreden kadınlar, Allah’a derinden saygı duyan erkeklerle Allah’a derinden saygı duyan kadınlar, sadaka veren erkeklerle sadaka veren kadınlar, oruç tutan erkeklerle oruç tutan kadınlar, ırzlarını koruyan erkeklerle ırzlarını koruyan kadınlar, Allah’ı çokça anan erkeklerle Allah’ı çokça anan kadınlar var ya; işte onlar için Allah bağışlanma ve büyük bir mükâfat hazırlamıştır.”

13. İffetli olmak ve haramlardan sakınmak

Mü’minûn Suresi, 5-7. Âyetler

5. Âyet: “Onlar, ırzlarını korurlar.”

6. Âyet: “Ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu cariyeleri hariç. Çünkü onlar bu konuda kınanmazlar.”

7. Âyet: “Kim bunun ötesine geçmek isterse, işte onlar haddi aşanların ta kendileridir.”

14. Emanetleri korumak ve verilen sözlere bağlı kalmak

Mü’minûn Suresi, 8-11. Âyetler

8. Âyet: “Yine onlar emanetlerine ve verdikleri sözlere riayet ederler.”

9. Âyet: “Onlar namazlarını kılmaya devam ederler.”

10. Âyet: “İşte bunlar varis olanların ta kendileridir.”

11. Âyet: “Firdevs cennetine varis olan bu kimseler, orada ebedî kalacaklardır.”

15. Yalan ve asılsız sözlerden uzak durmak

Furkân Suresi, 72. Âyet

“Onlar, yalan yere şahitlik etmezler; boş ve kötü sözlerle karşılaştıkları zaman vakar içinde geçip giderler.”

16. Tevazu sahibi olmak ve kibirlenmemek

Furkân Suresi, 63. Âyet

“Rahmân’ın kulları, yeryüzünde ağırbaşlı ve alçak gönüllü olarak yürürler. Cahiller onlara laf attıkları zaman, ‘Selâm!’ derler.”

17. Gece ibadet etmek ve Allah’a dua etmek

Zâriyât Suresi, 15-19. Âyetler

15. Âyet: “Şüphesiz Allah’a karşı gelmekten sakınanlar, Rablerinin kendilerine verdiğini alarak cennetlerde ve pınar başlarında bulunacaklardır.”

16. Âyet: “Onlar, bundan önce dünyada iyilik yapan kimselerdi.”

17. Âyet: “Geceleri pek az uyurlardı.”

18. Âyet: “Seher vakitlerinde Allah’tan bağışlanma dilerlerdi.”

19. Âyet: “Malları üzerinde isteyen ve istemekten utanan yoksullar için bir hak vardı.”

18. Allah yolunda mücadele etmek ve iyiliği yaymak

Tevbe Suresi, 71-72. Âyetler

71. Âyet: “Mümin erkeklerle mümin kadınlar birbirlerinin velileridir. İyiliği emreder, kötülükten alıkoyarlar, namazı dosdoğru kılarlar, zekâtı verirler, Allah’a ve Resulüne itaat ederler. İşte onlara Allah merhamet edecektir. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”

72. Âyet: “Allah, mümin erkeklere ve mümin kadınlara, içinde ebedî kalmak üzere altlarından ırmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde güzel meskenler vaat etmiştir. Allah’ın rızası ise bunların hepsinden daha büyüktür. İşte büyük kurtuluş budur.”

19. Allah’a yönelmek ve gönülden bağlanmak

Hûd Suresi, 23. Âyet

“Şüphesiz iman edip salih ameller işleyen ve Rablerine gönülden bağlananlar var ya, işte onlar cennetliklerdir. Onlar orada ebedî kalırlar.”

20. Şükretmek ve Allah’a hamdetmek

İbrâhîm Suresi, 7. Âyet

“Hani Rabbiniz şöyle duyurmuştu: ‘Andolsun, eğer şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım. Eğer nankörlük ederseniz, hiç şüphesiz azabım çok şiddetlidir!’”

Bakara Suresi, 152. Âyet

“Öyleyse yalnızca beni anın ki ben de sizi anayım. Bana şükredin, sakın nankörlük etmeyin.”

Zümer Suresi, 74. Âyet

“Onlar da şöyle derler: ‘Bize olan vaadini gerçekleştiren ve bizi cennetten dilediğimiz yere konmak üzere bu yurda varis kılan Allah’a hamdolsun! Salih amel işleyenlerin mükâfatı ne güzelmiş!’”

Fâtır Suresi, 34. Âyet

“Onlar şöyle derler: ‘Bizden hüznü gideren Allah’a hamdolsun. Şüphesiz Rabbimiz çok bağışlayandır, şükrün karşılığını bol bol verendir.’”

Yûnus Suresi, 10. Âyet

“Oradaki duaları, ‘Allah’ım! Seni eksikliklerden tenzih ederiz!’ sözüdür. Orada birbirleriyle karşılaştıkça söyledikleri, ‘Selâm!’ sözüdür. Dualarının sonu ise ‘Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur.’ sözüdür.”

21. Allah’tan korkarak günahlardan uzak durmak

Zümer Suresi, 73. Âyet

“Rablerine karşı gelmekten sakınanlar da grup grup cennete sevk edilirler. Nihayet oraya vardıklarında kapıları açılır ve cennet bekçileri onlara şöyle der: ‘Selâm size! Hoş geldiniz! Ebedî kalmak üzere buraya girin!’”

22. Allah’ın rızasını her şeyden üstün tutmak

Tevbe Suresi, 72. Âyet

“Allah, mümin erkeklere ve mümin kadınlara, içinde ebedî kalmak üzere altlarından ırmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde güzel meskenler vaat etmiştir. Allah’ın rızası ise bunların hepsinden daha büyüktür. İşte büyük kurtuluş budur.”

23. Allah’ın emirlerine bağlı kalmak ve güzel davranışlarda bulunmak

Bakara Suresi, 82. Âyet

“İman edip salih ameller işleyenler ise cennetliklerdir. Onlar orada ebedî kalacaklardır.”

Sonuç: Kur’ân-ı Kerîm’e göre cennetliklerin başlıca özellikleri

• Allah’a iman etmek.
• Salih ameller işlemek.
• Allah’a ve Resulüne itaat etmek.
• Takva sahibi olmak ve haramlardan sakınmak.
• Namazı dosdoğru kılmak.
• Sabırlı olmak.
• Doğru sözlü ve dürüst olmak.
• Öfkesini yenmek ve insanları affetmek.
• İhtiyaç sahiplerine yardım etmek ve infakta bulunmak.
• Tövbe etmek ve günahlarda ısrar etmemek.
• Emanetleri korumak ve verilen sözleri yerine getirmek.
• İffetli olmak.
• Tevazu sahibi olmak ve kibirlenmemek.
• Allah’ı çokça anmak.
• Gece ibadet etmek ve bağışlanma dilemek.
• İyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak.
• Allah’a gönülden bağlanmak.
• Şükretmek ve Allah’a hamdetmek.
• Allah’ın rızasını her şeyden üstün tutmak.
• Allah’ın emirlerine bağlı kalmak ve güzel davranışlarda bulunmak.

Önemli hatırlatma: Kur’ân-ı Kerîm’e göre kurtuluşun temelinde Allah’ın rızası, Allah’ın rahmeti ve iman bulunur. Salih ameller, güzel ahlâk, şükür, hamd ve Allah’ın emirlerine bağlılık, müminin hayatında bu imanın gereği olarak önem taşır. İnsan, Allah’ın nimetlerine şükretmeli, O’na hamdetmeli ve bağışlanmasını dilemelidir.

A‘râf Suresi, 56. Âyet

“Islah edildikten sonra yeryüzünde bozgunculuk yapmayın. Allah’a korku ve umutla dua edin. Şüphesiz Allah’ın rahmeti, iyilik edenlere yakındır.”