Şuayb Peygamber ve Medyen’in Helâk Sebebi

Şuayb Peygamber ve Medyen’in Helâk Sebebi

Hz. Şuayb aleyhisselam, Kur’ân-ı Kerîm’de adı en çok geçen peygamberlerden biridir. Kendisi Medyen ve Eyke halkına gönderilmiş, “Hatîbü’l-Enbiyâ” (peygamberlerin en güzel konuşanı, hatibi) lakabıyla anılmıştır. Kavmi, alışverişte hile yapmak, ölçüyü-tartıyı eksik tutmak, yolda kesip soymak ve bozgunculuk yapmak gibi büyük günahlara dalmıştı. Hz. Şuayb, onlara öncelikle tevhidi (Allah’a kulluğu) emretmiş, ardından da ahlâkî ve iktisadî adaleti vurgulamıştır.

Kur’ân-ı Kerîm’den Bazı Önemli Ayetler

Allah Teâlâ, Hz. Şuayb’ın tebliğini şöyle haber verir:

A’râf Sûresi 85. âyet:

Medyen’e de kardeşleri Şuayb’ı (peygamber gönderdik). Dedi ki: “Ey kavmim! Allah’a kulluk edin, sizin O’ndan başka ilâhınız yoktur. Size Rabbinizden apaçık bir mûcize (delil) gelmiştir. Ölçüyü, tartıyı tam yapın, insanların mallarından (haklarını) eksiltmeyin ve yeryüzünde bozgunculuk yaparak fesat çıkarmayın! Eğer inanıyorsanız bu sizin için daha hayırlıdır.”

A’râf Sûresi 85-93 âyetlerinde ve Hûd Sûresi 84-95, Şuarâ Sûresi 176-191, Ankebût Sûresi 36-37 gibi bölümlerde Hz. Şuayb’ın hitapları, kavminin azgın ileri gelenlerinin tehditleri ve nihayet ilâhî azabın (çığlık/deprem) gelip onları helâk etmesi anlatılır.

Şuarâ Sûresi 181-184:

“Ölçeği tam ölçün, eksik ölçenlerden olmayın. Doğru terazi ile tartın. İnsanların haklarından bir şey kısmayın, yeryüzünde bozgunculuk yaparak fesat çıkarmayın. Allah’ın yarattığı şeyleri (nimetleri) bozmayın. Eğer mü’minler iseniz, bu sizin için daha hayırlıdır.”

Bu âyetler, ticaret ahlâkının ne kadar önemli olduğunu, hile ve haksız kazancın Allah katında ne büyük suç sayıldığını gösterir. Hz. Şuayb’ın duası da meşhurdur:

A’râf Sûresi 89:

“…Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında hak ile hükmet. Sen hükmedenlerin en hayırlısısın.”

Kavmi bu davete uymayınca, şiddetli bir sayha (korkunç bir gürültü) ve zelzele ile helâk oldular (Hûd 94, A’râf 91 vb.).

Hadis-i Şeriflerde Hz. Şuayb

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem’in doğrudan Şuayb aleyhisselam hakkında çok sayıda özel hadisi rivayet edilmese de, onun kavminin helâk sebepleriyle ilgili ikazları ticaret ahlâkı konusunda sıkça zikredilir. Örneğin:

• Ölçü ve tartıda hile yapanların, kıyamet günü büyük azaba düçar olacağı hadislerde geçer. Bu husus Hz. Şuayb kıssasıyla irtibatlandırılır.
• Bir rivayette Peygamber Efendimiz (s.a.v.), geçmiş ümmetlerin helâk sebeplerini sayarken Medyen halkını da zikreder ve onların hileli ticaret yüzünden helâk olduğunu belirtir.

Hz. Şuayb’ın hayatı, özellikle ticaret ahlâkı, adalet, tevhid davası ve sabır konusunda günümüz Müslümanlarına çok güçlü mesajlar verir.

Ey iman edenler! Hz. Şuayb’ın “Ölçüyü tartıyı tam yapın, insanların haklarını yemeyin” çağrısını hiçbir zaman unutmayalım. Helâl kazanç, emanete riayet ve haksız kazançtan sakınmak, onun en temel öğütlerindendir.

Allah bizleri, Hz. Şuayb’ın ümmetinden olan samimi müminlerden eylesin. Onun şefaatine nail olanlardan kılsın. Âmin.