Şeytan: İnsanın Apaçık Düşmanı

Şeytan: İnsanın Apaçık Düşmanı

Kur’ân-ı Kerîm ve sahih hadislerde şeytan (İblis), insanın en tehlikeli ve en sinsi düşmanı olarak tarif edilir. O, kibir ve haset yüzünden Allah’ın emrine karşı gelmiş, cennetten kovulmuş bir varlıktır. İnsanlık tarihinin başından beri insanı saptırmak, Allah yolundan uzaklaştırmak için durmaksızın çalışır.

Kur’ân’da Şeytanın Kıssası ve Özellikleri

Allah Teâlâ, şeytanın asıl hikâyesini şöyle anlatır:

“Hani biz meleklere: ‘Âdem’e secde edin’ demiştik de İblis hariç hepsi secde etmişti. O, cinlerdendi; Rabbinin emrinden dışarı çıktı. Şimdi siz beni bırakıp da onu ve zürriyetini dostlar mı ediniyorsunuz? Oysa onlar sizin düşmanınızdır. Zâlimler için ne kötü bir bedeldir o!”
(el-Kehf, 18/50)

Şeytanın en temel özelliği kibirdir. Secde emrine uymamış ve şöyle demiştir:

“Beni ateşten, onu ise çamurdan yarattın; ben ondan üstünüm.”
(A’râf, 7/12)

Bu kibir, onu ebediyen rahmetten uzaklaştırdı. Allah ona kıyamete kadar mühlet verdiğini bildirdiğinde ise İblis’in cevabı korkunç bir tehdit oldu:

“Öyleyse beni azdırmana karşılık, andolsun ki ben de onları (saptırmak için) senin doğru yolunun üzerine oturacağım. Sonra onlara önlerinden, arkalarından, sağlarından, sollarından sokulacağım ve sen onların çoğunu şükredenlerden bulmayacaksın.”
(A’râf, 7/16-17)

Kur’ân defalarca tekrar eder:

“Şüphesiz şeytan sizin için apaçık bir düşmandır.”
(Yâsîn, 36/60)
“Ey Âdemoğulları! Size ‘Şeytana kulluk etmeyin, çünkü o sizin için apaçık bir düşmandır’ diye emretmedim miydi?”
(Yâsîn, 36/60-61)

Şeytanın en büyük silahı aldatma ve vesvesedir:

“Şeytan onlara vaad eder, onları kuruntulara düşürür. Oysa şeytan onlara aldanıştan başka bir şey vaad etmez.”
(Nisâ, 4/120)

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Hadislerinde Şeytan

Rasûlullah ﷺ, ümmetini şeytanın tuzaklarına karşı defalarca uyarmış ve çok pratik, günlük hayatı kapsayan tavsiyeler vermiştir:

• “Şeytan Âdemoğlunun damarlarında kan gibi dolaşır.”
  (Buhârî, Tıb 33; Müslim, Eşribe 73)
• “Biriniz yemek yerken besmele çekerse şeytan o yemeğe ortak olamaz.”
  (Müslim, Eşribe 103)
• “Biriniz namazda esnediği zaman gücü yettiği kadar esnemeyi tutsun. Çünkü şeytan (esnerken) içine girer.”
  (Buhârî, Ezân 143; Müslim, Zühd 58)
• “Şeytan üç şeyi sever: Geceleyin uyumak (sabah namazını kaçırmak), yalnız başına yemek yemek, yalnız başına yürümek.”
  (İbn Mâce, Edeb 43 – hasen)
• En çarpıcı uyarılardan biri de şudur:
  “Şeytan insanoğlunun kalbine oturur. Allah anılınca kaçar, uzaklaşır. Allah’tan gafil olunca tekrar gelir.”
  (İbn Ebî Şeybe, Musannef – sahih rivayet zinciriyle)

Peygamber Efendimiz ﷺ şeytanın mümin karşısında âciz kalabileceğini de müjdelemiştir:

“Mümin, şeytanı öyle yorar ki, tıpkı birinizin devesini yorduğu gibi şeytanı yorar (zayıf düşürür).”
(Ahmed b. Hanbel, Müsned – sahih kabul edilen rivayet)

Sonuç: Korunma Yolları

Kur’ân ve Sünnet, şeytana karşı en güçlü silahın Allah’a sığınmak olduğunu söyler:

“Eğer şeytandan gelen bir vesvese seni dürtecek olursa hemen Allah’a sığın. Şüphesiz O, hakkıyla işiten, hakkıyla bilendir.”
(A’râf, 7/200)

En çok okunması tavsiye edilen dualar:

• Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm (Taşlanmış şeytandan Allah’a sığınırım)
• Âyetü’l-Kürsî (her sabah-akşam okunması şiddetle tavsiye edilmiştir)
• Sabah-akşam Felak ve Nâs sûreleri (Muavvizeteyn)

Şeytan ne kadar sinsi, ne kadar kararlı olursa olsun, kalbi Allah ile dolu olan kulun yanına yaklaşamaz. O, ancak gaflet anlarını, Allah’ı unutan kalpleri avlar.

Bizden uzak olsun o lâin…
Allah cümlemizi şeytanın şerrinden, vesvesesinden ve tuzaklarından muhafaza eylesin. Âmin.