Şeriat Nedir? Neden Gelmelidir?

Şeriat Nedir? Neden Gelmelidir?

Şeriat, Allah’ın kullarına indirdiği ilahi kanunlar bütünüdür. Kelime anlamı olarak “su kaynağına giden yol” demektir; mecazi olarak ise insanı Allah’ın rızasına ulaştıran, doğru ve adil düzen anlamına gelir. İslam’da şeriat; Kur’an-ı Kerim’deki ayetler, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) sünneti (hadisler), icma ve kıyas gibi kaynaklarla belirlenen emir ve yasakların tamamıdır. Hem bireysel ibadetleri, hem ahlakı, hem de toplumsal düzeni kapsar.

Kur’an-ı Kerim’de Şeriat

Kur’an’da şeriat kelimesi ve türevleri birkaç ayette doğrudan geçer ve Allah’ın her ümmete bir yol (şeriat) belirlediği vurgulanır:

• Mâide Suresi 48. Ayet
  “… Biz her biriniz için bir şeriat ve bir yol-yöntem (minhâc) belirledik. Eğer Allah dileseydi sizi tek bir ümmet yapardı. Fakat size verdikleriyle sizi imtihan etmek istedi. O halde hayırlı işlerde yarışın. Hepinizin dönüşü Allah’adır. O, ihtilaf ettiğiniz şeyleri size haber verecektir.”
• Şûrâ Suresi 13. Ayet
  “Allah, Nûh’a emrettiğini, sana vahyettiğimizi, İbrahim’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya emrettiğimizi sizin için de din kıldı: Dini dosdoğru tutun ve onda ayrılığa düşmeyin…”
• Câsiye Suresi 18. Ayet
  “Sonra seni de emrimizden bir şeriat üzere kıldık. Artık ona uy. Hakkı bilmeyenlerin hevalarına (arzularına) uyma.”

Bu ayetler gösterir ki:

• Şeriat Allah’ın belirlediği yoldur.
• Her ümmete farklı detaylarda şeriat verilmiş olsa da dinin özü tevhiddir.
• Peygamberimiz’e (s.a.v.) gelen son şeriat, kıyamete kadar geçerli olan eksiksiz düzen olarak tanımlanır.
• İnsanlar kendi hevalarına (isteklerine) göre değil, Allah’ın indirdiğiyle hükmetmelidir.

Hadislerde Şeriat ve Uygulamanın Önemi

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), şeriatın yaşanmasını ve Allah’ın hükümlerine teslimiyeti defalarca vurgulamıştır:

• “Bana itaat eden Allah’a itaat etmiş olur, bana isyan eden Allah’a isyan etmiş olur.” (Buhârî, Ahkâm 1; Müslim, İmâre 33)
• “Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak, kurtulan biri hariç hepsi ateştedir. O da benim ve ashabımın üzerinde bulunduğu yoldur.” (Tirmizî, Fiten 18; Ebû Dâvûd, Sünnet 1)
• “Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhârî, Edeb 31; Müslim, Îmân 77) → Bu, toplumda adalet ve ahlakın korunması için şeriatın gerekliliğini gösterir.

Hadislerde namaz, oruç, zekât, hac gibi ibadetlerin yanı sıra adalet, emanet, komşuluk hakkı, faiz yasağı, zina cezası gibi toplumsal hükümler de detaylı olarak açıklanır. Peygamberimiz’in uygulamaları (sünnet), Kur’an’ın pratik tefsiridir.

Neden Şeriat Gelmelidir?

1. Allah’ın emridir
   Kur’an açıkça “Allah’ın indirdiğiyle hükmedin” buyurur (Mâide 44-50). İnsan yapımı kanunlar yerine ilahi kanunların üstünlüğü esastır.
2. Adaletin ve hakkaniyetin kaynağıdır
   Şeriat, zengin-fakir, güçlü-zayıf ayrımı yapmadan adaleti sağlar. Faiz, içki, zina, hırsızlık gibi toplumları çürüten unsurları yasaklar.
3. İnsanın fıtratına uygundur
   İnsan yaratılışına göre hem bireysel hem toplumsal huzur ancak Allah’ın koyduğu sınırlarla korunur. Heva ve hevese göre yasalar yapmak zulme yol açar.
4. Kıyamete kadar geçerlidir
   Son peygamberle tamamlanan din (Mâide 3), son şeriatla tamamlanmıştır. İnsanların ihtiyaçları değişse de temel ilkeler (adalet, merhamet, emanet) değişmez.

Sonuç olarak şeriat, Allah’ın rahmetidir; insanı dünyada ve ahirette kurtuluşa erdiren yoldur. Ona uymak kulluğun gereğidir, ondan yüz çevirmek ise heva ve hevese tâbi olmaktır. Allah bizleri Kur’an ve sünnet üzere sabit kılanlardan eylesin.