Saîd bin Zeyd (r.a.)

Saîd bin Zeyd (r.a.)

İslam’ın ilk günlerinde iman eden sahabelerden biri olup, cennetle müjdelenen on sahabe (Aşere-i Mübeşşere) arasında yer alan büyük bir şahsiyettir. Babası Zeyd bin Amr bin Nufeyl, cahiliye döneminde Hanif dinine mensuptu; putlara tapmaz, kız çocuklarının diri diri gömülmesine karşı çıkar ve müşriklerin kestiği etten yemezdi. Bu ortam, Saîd’in de çok genç yaşta (yaklaşık 19-20 yaşında) İslam’ı kabul etmesini kolaylaştırmıştır. Kendisi 12. veya 13. Müslüman olarak kabul edilir.

Hz. Ömer’in (r.a.) kız kardeşi Fâtıma ile evliydi ve Hz. Ömer, İslam’ı tam onun evinde kabul etmiştir. Müşriklerin eziyetlerine rağmen Medine’ye hicret etmiş, Bedir hariç tüm gazvelere katılmış ve İslam’ın yayılması için büyük fedakârlıklar göstermiştir.

Saîd bin Zeyd (r.a.), Peygamber Efendimiz’den (s.a.v.) mükerrerleriyle birlikte yaklaşık 48 hadis rivayet etmiştir. Bu rivayetler Kütüb-i Sitte’de (Buhârî, Müslim, Tirmizî vb.) yer alır. Buhârî ve Müslim’de ortak olarak geçen hadisleri sınırlı olsa da, en meşhur ve etkileyici rivayeti kesinlikle cennetle müjdelenen on sahabe hadisidir.

En Meşhur Rivayeti: Cennetle Müjdelenen On Sahabe Hadisi

Saîd bin Zeyd (r.a.) anlatıyor:

Resûlullah (s.a.v.) buyurdular ki:
«أَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ، وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ، وَعُثْمَانُ فِي الْجَنَّةِ، وَعَلِيٌّ فِي الْجَنَّةِ، وَطَلْحَةُ فِي الْجَنَّةِ، وَالزُّبَيْرُ فِي الْجَنَّةِ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فِي الْجَنَّةِ، وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فِي الْجَنَّةِ، وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فِي الْجَنَّةِ، وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ فِي الْجَنَّةِ»

“Ebû Bekir cennettedir, Ömer cennettedir, Osman cennettedir, Ali cennettedir, Talha cennettedir, Zübeyr cennettedir, Abdurrahman bin Avf cennettedir, Sa’d bin Ebî Vakkâs cennettedir, Saîd bin Zeyd cennettedir, Ebû Ubeyde bin Cerrah cennettedir.”
(Tirmizî, Menâkıb, 26-28; Ahmed bin Hanbel, Müsned; İbn Hibbân – sahih olarak sınıflandırılmıştır)

Bu hadisin rivayetinde Saîd bin Zeyd (r.a.), Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) dokuz ismi sayıp onuncuyu kendisi olarak ima ettiğini ve sonra halkın ısrarı üzerine kendisinin de onuncu olduğunu açıkça ifade ettiğini nakleder. Bu, onun hem ravisi hem de müjdelenenlerden biri olması bakımından çok özel bir rivayettir.

Diğer Önemli Rivayetlerinden Bazıları

• Kul hakkı ve arazi anlaşmazlığı konusunda çok hassas davranırdı. Bir hadisinde şöyle buyurur:
  “Kim bir karış toprağı haksız yere alırsa, kıyamet günü yedi kat yer onun boynuna geçirilir.”
  (Buhârî ve Müslim’de benzer rivayetler mevcuttur)
• Başka bir rivayette, savaşın fazileti hakkında:
  “Bir sahâbinin Resûlullah’ın (s.a.v.) yolunda yüzünün tozlanması, Nuh (a.s.) kadar uzun ömür yaşayıp ibadet etmekten daha hayırlıdır.”

Saîd bin Zeyd (r.a.), adaletiyle, cesaretiyle ve kul hakkına son derece dikkat etmesiyle tanınırdı. Ömrünün son dönemlerini Medine yakınlarındaki Akîk vadisinde çiftçilik yaparak geçirmiş, yaklaşık 70-80 yaşlarında vefat etmiştir (hicrî 50-52 civarı). Cenazesini Sa’d bin Ebî Vakkâs ve Abdullah bin Ömer yıkamış, namazını da Abdullah bin Ömer kıldırmıştır.

Onun hayatı, imanın ilk günlerinden itibaren sadakat, cesaret ve takva ile dolu bir örnek teşkil eder. Allah ondan razı olsun, cennetteki makamını yüksek kılsın.