Hz. Yunus Aleyhisselam: Tövbenin ve Rahmetin Peygamberi

Hz. Yunus Aleyhisselam: Tövbenin ve Rahmetin Peygamberi

Hz. Yunus (a.s.), Kur’an-ı Kerim’de adı geçen ulu peygamberlerden biridir. Kavmine tebliğde bulunmuş, ancak sabır sınavında bir anlık hata yaparak Allah’ın izni olmadan görev yerini terk etmiştir. Bu olay, onun balık tarafından yutulması ve karanlıklar içinde yaptığı dua ile tövbe etmesiyle sonuçlanmış, Allah’ın sonsuz rahmetini gösteren en çarpıcı kıssalardan biri olmuştur.

Kur’an-ı Kerim’de Hz. Yunus (a.s.) ile ilgili pek çok ayet bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şöyledir:

• Sâffât Suresi 139-148. ayetler kıssanın en ayrıntılı anlatıldığı bölümdür:
  “Şüphesiz Yûnus da gönderilmiş (elçi)lerdendi. Hani o, dolu bir gemiye kaçmıştı. (Kura çekme esnasında) kura kaybedenlerden olmuştu. (Denize atılınca) kendisini kınarken (balık) yutmuştu. Eğer o, (Allah’ı) çokça tesbih edenlerden olmasaydı, insanların diriltilecekleri güne kadar balığın karnında kalacaktı. Sonra hasta bir haldeyken onu sahile attık. Üzerine geniş yapraklı bir ağaç (kabak) bitirdik. Onu yüz bin veya daha çok insana (peygamber olarak) gönderdik. Nihayet ona iman ettiler. Biz de onları bir süreye kadar yararlandırdık.”
• Enbiyâ Suresi 87-88. ayetler ise onun duasını ve kurtuluşunu müjdeliyor:
  “Zünnûn’u (Yûnus’u) da an. Hani o, (kavmine) kızarak (yurdundan) ayrılıp gitmişti de bizim kendisine güç yetiremeyeceğimizi sanmıştı. Nihayet karanlıklar içinde: ‘لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ‘ (Senden başka ilâh yoktur. Seni noksan sıfatlardan tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum)’ diye niyaz etmişti. Biz de duasını kabul buyurduk ve onu üzüntüden kurtardık. İşte biz mü’minleri böyle kurtarırız.”
• Yûnus Suresi 98. ayet ise onun kavminin iman ederek azaptan kurtuluşunu örnek gösterir:
  “Yûnus’un kavminden başka, keşke (azabı görmeden) iman edip, imanı kendisine fayda veren bir tek memleket halkı olsaydı! Yûnus’un kavmi iman edince, dünya hayatındaki rezil edici azabı onlardan kaldırdık ve onları bir süre daha yaşattık.”

Bu ayetler, Hz. Yunus’un (a.s.) peygamberliğinin doğruluğunu, hatasından dönerek tövbe etmesinin önemini ve Allah’ın tövbeleri kabul buyurduğunu vurgular. Özellikle لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ duası, karanlıkların içinden yükselen en samimi tövbe örneğidir.

Arapça orijinal metni:
لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

Türkçe okunuşu :
Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez-zâlimîn

Anlamı:
“Senden başka ilâh yoktur. Sen (her türlü noksan sıfattan) münezzehsin (pak ve yücesin). Gerçekten ben zalimlerden oldum (kendime zulmettim).”

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de Hz. Yunus’un (a.s.) duasının faziletini hadislerinde belirtmiştir. Bir hadis-i şerifte şöyle buyurur:

“Sizden birinize bir dert, gam veya keder isabet ederse şöyle desin: ‘لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ‘ (Tirmizî, Daavât, 81).”

Başka bir rivayette ise: “Zünnûn’un (Yunus’un) balığın karnında yaptığı dua: ‘Senden başka ilâh yoktur. Seni noksan sıfatlardan tenzih ederim. Ben gerçekten zalimlerden oldum.’ Herhangi bir Müslüman bu duayı herhangi bir hususta okursa, Allah mutlaka onun duasını kabul eder.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned)

Bu hadisler, duanın sıkıntı, bela ve keder anlarında okunmasının kurtuluş vesilesi olduğunu gösterir. Hz. Yunus’un (a.s.) kıssası bizlere şunu öğretir: Hata yapmak insana mahsustur, önemli olan hatayı fark edip hemen Rabbimize yönelmek, O’nu tesbih etmek ve nefsimize zulmettiğimizi itiraf etmektir.

Allah Teâlâ, Hz. Yunus’u balığın karnından kurtardığı gibi, bizleri de her türlü karanlıktan, sıkıntıdan ve hatadan kurtarsın. Bu mübarek duayı dilimizden düşürmeyelim. Amin.