Fil Suresi’ndeki Lam Harfi Tevafuku: Bir Görsel ve Anlamsal Nakış

Fil Suresi’ndeki Lam Harfi Tevafuku: Bir Görsel ve Anlamsal Nakış

Kur’ân-ı Kerîm’in en kısa sûrelerinden biri olan Fil Suresi, Ashâb-ı Fîl kıssasını beş âyetle anlatır. Bu sûre, hem muhtevası hem de üslûbuyla dikkat çeker; ancak en ince ve en zarif detaylarından biri, harflerin şekil ve ritim bakımından oluşturduğu muhteşem bir uyumdur.

Sûrenin Arapça metnine baktığımızda hemen fark edilir: Her beş âyet de lam harfi (ل) ile biter.

• … بِأَصْحَابِ الْف۪يلِ ل
• … ف۪ي تَضْل۪يلٍ ل
• … طَيْراً أَبَاب۪يلَ ل
• … مِنْ سِجّ۪يلٍ ل
• … كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ ل

Sûre baştan sona ل ile mühürlenir; son kelime “مَأْكُولٍ”nin son harfi de yine lamdır. Bu, metne âdeta bir ritim, bir simetri ve kapanış bütünlüğü verir.

Peki bu tesadüf müdür, yoksa daha derin bir nakış mı?

İşte burada göz kamaştıran tevafuk devreye girer: Sûrenin ana konusu fildir ve filin en belirgin, en karakteristik organı olan hortumu (burnu), klasik Arap hattında yazılan lam harfine (ل) olağanüstü bir benzerlik gösterir.

Lam harfi; uzun, zarifçe aşağı doğru uzanan, hafif kıvrımlı bir şekle sahiptir. Tıpkı filin hortumunun yerden yukarı doğru kıvrılarak yükselen, sonra aşağı sarkıp kıvrılan o heybetli formu gibi…

Bu benzerlik, şu katmanları bir araya getirir:

• Sûre filden bahseder
• Her âyet ل ile biter
• Sûre ل ile sonlanır
• Ve filin hortumu, şekil olarak tam ل harfini andırır

Sanki Rabbimiz, filin en çarpıcı uzvunu temsil eden lam harfiyle sûre boyunca bir görsel imza atmış gibidir. Hem kulakla duyulan ritim (her âyetin lam’la bitişi), hem gözle görülen şekil (hortum ≈ ل) birleşince, metin adeta canlı bir nakış haline gelir.

Bu tür harf uyumları, Kur’ân’ın i’câzının (mucizevî üslûbunun) en zarif örneklerinden biridir. Hem ses, hem mana, hem de şekil boyutunda insanı hayran bırakır. Fil Suresi’ni okurken veya mushafa bakarken, o lam’ların her birinde filin hortumunu hatırlamak, insana ayrı bir tefekkür kapısı açar.

Bu ince tevafuk, Kur’ân’ın her kelimesinde, her harfinde ne kadar hikmet ve güzellik saklı olduğunu bir kez daha gösterir.

Allah’ın kelâmındaki bu zarif detaylar, kalplere dokunmaya devam etsin.