El-Müntekim (الْمُنْتَقِمُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Önemi
El-Müntekim (الْمُنْتَقِمُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Önemi
Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri
El-Müntekim (الْمُنْتَقِمُ) İsminin Anlamı
El-Müntekim (الْمُنْتَقِمُ), Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Sözlük anlamı itibarıyla intikam alan, yapılan haksızlıkların karşılığını veren anlamına gelir.
Allah Teâlâ, mutlak adalet sahibidir. Hiçbir kuluna zulmetmez. Haksızlık edenlerin, zulümde bulunanların ve Allah’ın koyduğu sınırları aşanların yaptıklarının karşılığını adaletiyle verir.
El-Müntekim ismi, Allah’ın zulmedenlerden mazlumların hakkını alacağını, hiçbir haksızlığın karşılıksız kalmayacağını ve ilahî adaletin mutlaka tecelli edeceğini ifade eder.
Bu isim, Allah’ın cezalandırmasının insanlardaki öfke ve intikam duygusuyla karıştırılmaması gerektiğini de hatırlatır. Allah’ın hükmü eksiksiz ilme, hikmete ve mutlak adalete dayanır.
El-Müntekim İsminin Arapçası
الْمُنْتَقِمُ
Anlamı: Haksızlık edenleri adaletiyle cezalandıran, zalimlerden mazlumların hakkını alan ve suçlulara yaptıklarının karşılığını veren.
El-Müntekim İsminin Kur’ân-ı Kerîm’deki Yeri
El-Müntekim ismi, Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’ın müstakil isimlerinden biri olarak bu tekil şekliyle geçmez. Ancak aynı kökten gelen ifadeler ve ذُو انْتِقَامٍ (intikam sahibi) sıfatı Allah Teâlâ için kullanılır.
1. Âl-i İmrân Suresi, 3. Ayet
نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ
Meali:
O, sana Kitab’ı hak olarak, kendinden öncekileri doğrulayıcı olarak indirdi. Tevrat’ı ve İncil’i de indirmişti.
2. Âl-i İmrân Suresi, 4. Ayet
مِنْ قَبْلُ هُدًى لِلنَّاسِ وَأَنْزَلَ الْفُرْقَانَ ۜ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ ۜ وَاللّٰهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ
Meali:
Daha önce insanlara doğru yolu göstermek üzere (Tevrat ve İncil’i indirmişti). Furkan’ı da indirdi. Allah’ın ayetlerini inkâr edenler için şiddetli bir azap vardır. Allah mutlak güç sahibidir, intikam sahibidir.
3. İbrahim Suresi, 47. Ayet
فَلَا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ
Meali:
Sakın Allah’ı, peygamberlerine verdiği sözden dönecek sanma! Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, intikam sahibidir.
4. Secde Suresi, 22. Ayet
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآيَاتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهَا ۚ إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ
Meali:
Kendisine Rabbinin ayetleri hatırlatıldıktan sonra onlardan yüz çeviren kimseden daha zalim kim olabilir? Şüphesiz biz suçlulardan intikam alacağız.
El-Müntekim İsmiyle İlgili Hadis-i Şerif
Allah Resûlü صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, Allah’ın zalimlere mühlet verdiğini ancak onları yakaladığında kurtulamayacaklarını bildirmiştir.
Hadisin Arapçası:
عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
إِنَّ اللَّهَ لَيُمْلِي لِلظَّالِمِ حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ
ثُمَّ قَرَأَ:
وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
Meali:
Ebû Mûsâ رضي الله عنه’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ şöyle buyurdu:
“Şüphesiz Allah, zalime mühlet verir. Fakat onu yakaladığı zaman artık bırakmaz.”
Ardından şu ayeti okudu:
“Rabbin, zulmeden ülkeleri yakaladığında işte böyle yakalar. O’nun yakalaması gerçekten acı verici ve şiddetlidir.”
Hadiste Okunan Ayet: Hûd Suresi, 102. Ayet
وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
Meali:
Rabbin, zulmeden ülkeleri yakaladığında işte böyle yakalar. O’nun yakalaması gerçekten acı verici ve şiddetlidir.
Kaynak: Sahih-i Buhârî, 4686; Sahih-i Müslim, 2583.
El-Müntekim İsminin Faziletleri ve Müminlere Hatırlattıkları
El-Müntekim ismini bilmek ve üzerinde tefekkür etmek, mümine Allah’ın adaletini hatırlatır.
- Adalet Bilinci: Hiçbir haksızlığın Allah katında karşılıksız kalmayacağını öğretir.
- Zulümden Sakınmak: İnsanlara haksızlık etmenin ve kul hakkına girmenin ağır bir sorumluluk olduğunu hatırlatır.
- Mazlumlara Ümit Vermek: Haksızlığa uğrayan kimseye Allah’ın adaletinin mutlaka tecelli edeceğini hatırlatır.
- Tövbe ve Pişmanlık: Günah işleyen kişinin Allah’ın azabından sakınarak tövbe etmesine vesile olan bir tefekkür kapısıdır.
- Allah’ın Kudretini Tanımak: Hiçbir zalimin Allah’ın hükmünden kaçamayacağını ve hiçbir şeyin O’nun bilgisi dışında kalmayacağını öğretir.
El-Müntekim İsmiyle Zikir ve Tefekkür
Mümin, El-Müntekim ismini öğrenerek Allah’ın adaletini, kudretini ve zulmedenlerden mazlumların hakkını alacağını tefekkür eder.
Bu isim üzerinde düşünmek, insanı başkalarına haksızlık etmekten uzaklaştırmalı, kul hakkına karşı daha dikkatli olmaya yöneltmelidir.
El-Müntekim ismi, insanın kendi öfkesini ve intikam duygusunu Allah’ın mutlak adaletiyle karıştırmaması gerektiğini de öğretir. Mümin, kendisine yapılan haksızlık karşısında adaleti gözetmeli, affetmenin faziletini bilmeli ve hükmü Allah’a bırakmalıdır.
Önemli Hatırlatma: Esmâ-ül Hüsnâ isimlerini zikretmek ibadettir.
Sonuç
El-Müntekim (الْمُنْتَقِمُ), Allah Teâlâ’nın mutlak adaletini ve zalimleri yaptıklarının karşılığıyla cezalandırma kudretini hatırlatan bir isimdir.
Bu ismi tanıyan mümin, zulümden uzak durur, kul hakkına riayet eder, mazlumlara haksızlık etmez ve Allah’ın adaletine güvenir. Çünkü Allah hiçbir şeyi unutmaz, hiçbir haksızlık O’ndan gizli kalmaz ve herkes yaptığının karşılığını mutlaka görecektir.
Esmâ-ül Hüsnâ içerisinde El-Müntekim ismi, Allah’ın adaletini, azametini ve zalimler karşısındaki mutlak kudretini anlamamıza yardımcı olur.