Azrail Aleyhisselam Hakkında

Azrail Aleyhisselam Hakkında

Azrail Aleyhisselam, İslam inancında dört büyük melekten biri olup, canlıların ruhlarını kabzetmek (canını almak) ile görevlendirilen ölüm meleğidir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Azrail” ismi doğrudan geçmemekle birlikte, “melekü’l-mevt” (ölüm meleği) olarak anılır ve bu görevine işaret eden ayetler bulunmaktadır. Hadislerde de ölüm meleği olarak zikredilir, ancak “Azrail” adı sahih kaynaklarda doğrudan yer almaz; bu isim daha çok tefsir ve rivayetlerde yaygınlaşmıştır.

Kur’ân-ı Kerîm’de İlgili Ayetler

1. Secde Suresi, 11. Ayet:
   “De ki: Size vekil kılınan ölüm meleği (melekü’l-mevt) canınızı alacak, sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.”
   (Kul yeteveffâkum melekü’l-mevti’llezî vukkile bikum summe ilâ rabbikum turceûn.)
   Bu ayet, ölüm meleğinin Allah’ın emriyle ruhları aldığına en açık delildir. Çoğu müfessir, buradaki meleğin Azrail Aleyhisselam olduğunu belirtir.
2. En’âm Suresi, 61. Ayet:
   “O, kullarının üstünde mutlak hâkimiyet sahibidir. Üzerinize koruyucu melekler gönderir. Nihayet birinize ölüm geldiği vakit, elçilerimiz (melekler) onun canını alır ve onlar görevlerinde kusur etmezler.”
   Burada ölüm meleğinin yardımcıları olduğu ve vazifelerini eksiksiz yerine getirdikleri vurgulanır.
3. Nahl Suresi, 32. Ayet:
   “Melekler, iyilerinizin canlarını alırken: ‘Selâm size! Yapmış olduğunuz iyi işlere karşılık cennete girin’ derler.”
   Müminlerin ruhu kolaylıkla ve selamla alınır.
4. Enfâl Suresi, 50. Ayet:
   “Melekler, kâfirlerin yüzlerine ve sırtlarına vurarak: ‘Yakıcı azabı tadın!’ diyerek canlarını alırken bir görseydin!”
   Kötülerin ruhu ise şiddetli bir şekilde alınır.
5. Nâziât Suresi, 1-2. Ayetler:
   “Şiddetle çekip çıkaranlara, yumuşakça çekenlere yemin olsun.”
   Bu ayetler, kâfirlerin ruhunu zorla, müminlerin ruhunu ise kolaylıkla alan meleklerden bahseder.

Bu ayetlerden anlaşıldığı üzere, ölüm meleği ve yardımcıları, kişinin ameline göre farklı davranır: Salih kullara şefkatle, asi kullara sertlikle yaklaşır.

Hadis-i Şeriflerde İlgili Rivayetler

Hadislerde ölüm meleği “melekü’l-mevt” olarak geçer. Bazı rivayetlerde Azrail Aleyhisselam’ın görevi ve hikmeti şöyle anlatılır:

• Bir rivayette Azrail Aleyhisselam, Allah Teâlâ’ya: “Ruhları kabzetmek vazifemden dolayı kulların benden şikâyet edecek, bana küsecekler.” der. Allah Teâlâ: “Seninle kullarım arasına hastalıklar ve musibetler perdesi koyacağım; şikâyetler onlara gitsin, sana küsmesinler.” buyurur. (Bu, Bediüzzaman Said Nursi gibi âlimlerce nakledilir ve ölümün hikmetine işaret eder.)
• Peygamber Efendimiz (s.a.v.) vefatında, Cebrail Aleyhisselam ile birlikte ölüm meleğinin geldiği ve izin istediği rivayet edilir: “Ey Ahmed! Bu ölüm meleğidir. Senden önce hiç kimseden izin istemediği gibi, senden sonra da istemeyecek.” (Müslim, Fedâil)
• Müminlerin ölümünde ölüm meleği başucuna oturur ve: “Ey huzura ermiş nefis! Rabbinin mağfiretine ve rızasına çık!” der; ruh damla gibi kolayca çıkar. Fâcirlerde ise sert davranır.

Sonuç

Azrail Aleyhisselam, Allah’ın emrine mutlak itaat eden bir melek olup, ölümün bir perde ve terhis tezkeresi olduğunu hatırlatır. Ölümden korkmak yerine, ona hazırlıklı olmak esastır. Zira her can ölümü tadacaktır (Âl-i İmrân, 185). Rabbimiz hepimize hüsn-i hatime (güzel son) nasip eylesin. Aleyhisselam.