Allah’ın Sıfatları

Allah’ın Sıfatları

Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’de ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadislerinde zatı, isimleri ve sıfatlarıyla tanıtılmıştır. Müslümanlar, Allah’ı O’nun bildirdiği şekilde tanımakla yükümlüdür. Sıfatlar genel olarak zatî sıfatlar (Allah’ın zatıyla kaim, ezelî ve ebedî olanlar) ve sübûtî sıfatlar (kemal sıfatları) ile fiilî sıfatlar (Allah’ın dilediği zaman yarattıklarında tecelli eden fiilleri) şeklinde ele alınır. Ayrıca haberî sıfatlar (ayet ve hadislerde geçen el, yüz, istiva gibi sıfatlar) da vardır; bunlar teşbih (benzetme) ve ta’tîl (sıfatlardan soyutlama)den uzak, “keyfiyetsiz” (nasıl olduğu bilinmeden) kabul edilir.

1. Zatî Sıfatlar (Vacip Sıfatlar)

Bu sıfatlar Allah’ın zatının ayrılmaz özellikleridir. Altı tanedir:

1. Vücûd (Var olmak): Allah vardır, varlığı kendindendir.
   Ayet: “O, Evvel’dir, Âhir’dir, Zâhir’dir, Bâtın’dır. O her şeyi bilendir.” (Hadîd, 57/3)
2. Kıdem (Ezelî olmak, başlangıcı olmamak): Allah’ın varlığının evveli yoktur.
   Ayet: “O, her şeyden öncedir…” (Hadîd, 57/3)
3. Bekâ (Ebedî olmak, sonu olmamak): Allah’ın varlığının sonu yoktur.
   Ayet: “Yeryüzünde bulunan her şey fânidir. Celâl ve ikram sahibi olan Rabbinin varlığı ise bâkîdir.” (Rahmân, 55/26-27)
4. Vahdâniyet (Bir olmak): Allah zatında, sıfatlarında ve fiillerinde tektir, ortağı yoktur.
   Ayet: “De ki: O Allah birdir.” (İhlâs, 112/1)
5. Muhalefetün lil-havâdis (Sonradan olanlara benzememek): Allah hiçbir yaratılmışa benzemez.
   Ayet: “O’nun benzeri hiçbir şey yoktur. O işitendir, görendir.” (Şûrâ, 42/11)
6. Kıyâm binefsihî (Varlığının kendinden olması): Allah’ın varlığı başkasına muhtaç değildir.
   Ayet: “Allah, Samed’dir (her şey O’na muhtaçtır, O ise hiçbir şeye muhtaç değildir).” (İhlâs, 112/2)

2. Sübûtî Sıfatlar (Kemal Sıfatları)

Allah’ın zatıyla kaim, ezelî sıfatlardır. Genelde yedi olarak sayılır:

1. Hayat (Diri olmak): Allah diridir, ölmez.
   Ayet: “O, Hayy’dır (diridir), Kayyûm’dur (her şeyi ayakta tutandır).” (Bakara, 2/255 – Âyetü’l-Kürsî)
2. İlim (Her şeyi bilmek): Allah’ın ilmi sonsuzdur, gizli-açık her şeyi kuşatır.
   Ayet: “O, Allah’tır ki O’ndan başka ilâh yoktur. Gaybı da, görüneni de bilendir.” (Haşr, 59/22)
3. Sem’ (İşitmek): Allah her şeyi işitir.
   Ayet: “O Semi’dir (işitendir), Basîr’dir (görendir).” (Şûrâ, 42/11)
4. Basar (Görmek): Allah her şeyi görür.
   Ayet: “Gözler O’nu idrak edemez, ama O gözleri idrak eder.” (En’âm, 6/103)
5. İrade (Dilemek): Allah dilediğini yapar.
   Ayet: “O dilediğini yapandır.” (Burûc, 85/16)
6. Kudret (Güç yetirmek): Allah her şeye kadirdir.
   Ayet: “Şüphesiz Allah her şeye kadirdir.” (Bakara, 2/20)
7. Kelâm (Konuşmak): Allah dilediği kuluna vahiy yoluyla konuşur.
   Ayet: “Allah bir insanla ancak vahiy yoluyla veya perde arkasından konuşur…” (Şûrâ, 42/51)

3. Fiilî Sıfatlar

Allah’ın dilediği vakitte yarattıklarında tecelli eden sıfatlardır (yaratma, rızık verme, diriltme, öldürme vb.).

• Yaratma (Halk etme):
  Ayet: “O, gökleri ve yeri hak ile yaratandır.” (En’âm, 6/73)
• Rızık verme:
  Ayet: “Allah rızkı dilediğine bol verir, dilediğine de daraltır.” (Ra’d, 13/26)
• Öldürme ve diriltme:
  Ayet: “O, öldürür ve diriltir.” (Tevbe, 9/116)

4. Haberî Sıfatlar (Ayet ve Hadislerde Geçen Sıfatlar)

Bunlar teşbihsiz ve keyfiyetsiz kabul edilir.

• Yed (El):
  Ayet: “Yahudiler: ‘Allah’ın eli bağlıdır’ dediler. Asıl onların elleri bağlı olsun…” (Mâide, 5/64)
  Hadis: “Allah’ın iki eli de sağdır, ikisi de verir.” (Müslim)
• Vech (Yüz):
  Ayet: “Nereye dönerseniz Allah’ın vechi (yönü) oradadır.” (Bakara, 2/115)
• İstivâ (Arşa istiva etmek):
  Ayet: “Rahmân arşa istiva etti.” (Tâhâ, 20/5)

En Güzel İsimler (Esmâ-i Hüsnâ)

Allah’ın en güzel isimleri Kur’ân’da şöyle bildirilir:
Ayet: “En güzel isimler Allah’ındır. O’na o isimlerle dua edin…” (A’râf, 7/180)
Ayet: “O Allah ki, O’ndan başka ilâh yoktur. En güzel isimler O’nundur.” (Haşr, 59/24)

Hadis: “Allah’ın 99 ismi vardır. Kim bunları ihsâ eder (ezberler, manasını bilir ve gereğini yapar)sa cennete girer.” (Buhârî, Müslim)

Allah’ın sıfatları O’nu noksan sıfatlardan tenzih ederken kemâl sıfatlarıyla da yüceltir. Kulun görevi, bu sıfatları öğrenmek, iman etmek ve O’na bu sıfatlarla dua etmektir.

Allah bizleri sıfatlarını hakkıyla tanıyan ve gereğini yapan kullarından eylesin. Âmin.