Adalet: İslam’ın Temel Direği

Adalet: İslam’ın Temel Direği

Adalet, İslam dininin en temel prensiplerinden biridir. Kur’ân-ı Kerim’de ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadislerinde adalet, defalarca emredilmiş ve en yüksek değerlerden biri olarak vurgulanmıştır. Adalet; hakka riayet etmek, zulme karşı durmak, zengin-fakir, akraba-yabancı ayrımı yapmadan doğruyu uygulamak demektir. Allah Teâlâ adaleti emrederken, Peygamberimiz de bunu hem sözleriyle hem hayatıyla en güzel şekilde örneklendirmiştir.

Kur’ân-ı Kerim’de Adaletle İlgili Bazı Önemli Ayetler

Kur’ân-ı Kerim, adaleti Allah’ın bir sıfatı olarak nitelendirir ve müminlere her durumda adil olmayı emreder:

• Nahl Suresi, 90. Ayet
  “Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, akrabaya vermeyi emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve azgınlığı yasaklar. Düşünüp öğüt alasınız diye size böyle öğüt veriyor.”
• Mâide Suresi, 8. Ayet
  “Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevketmesin. Adaletli olun; bu, takvâya daha yakındır. Allah’tan korkun. Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır.”
• Nisâ Suresi, 135. Ayet
  “Ey iman edenler! Kendiniz, ana-babanız ve akrabanız aleyhine dahi olsa, Allah için şahitlik yaparak adaleti ayakta tutun. (Haklarında şahitlik yaptığınız kimseler) zengin olsunlar, fakir olsunlar Allah onlara (sizden) daha yakındır. Hislerinize uyup adaletten sapmayın…”
• Nisâ Suresi, 58. Ayet
  “Şüphesiz Allah size, emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder. Allah size ne güzel öğüt veriyor! Şüphesiz Allah her şeyi işiten, her şeyi görendir.”
• Şûrâ Suresi, 15. Ayet
  “…ve de ki: ‘Allah’ın indirdiği kitaba inandım ve aranızda adaletle hükmetmekle emrolundum. Allah bizim de Rabbimiz, sizin de Rabbinizdir. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz sizedir. Aramızda tartışılacak bir şey yoktur.'”

Bu ayetler, adaletin sadece Müslümanlar arasında değil, düşman bile olsa herkese karşı uygulanması gerektiğini açıkça gösterir.

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Adaletle İlgili Hadisleri

Hz. Peygamber (s.a.v.), adaleti hem tebliğ etmiş hem de uygulamada en üstün örnek olmuştur. Sahih hadis kaynaklarında geçen bazı rivayetler şöyledir:

• “Allah’tan korkun ve çocuklarınız arasında adaletli olun.”
  (Buhârî ve Müslim’de rivayet edilmiştir. Bir baba çocuğuna hediye verirken diğer çocuklara da eşit davranmalıdır.)
• “Hükmünde adaletli olan, ailesine ve yönettiği kimselere karşı adaletli davranan kimse, kıyamet günü Allah katında nurdan minberler üzerinde olur.”
  (Nesâî ve benzeri sahih kaynaklarda geçer.)
• “En faziletli cihad, zalim bir yönetici karşısında hakkı (adaleti) söylemektir.”
  (Ebu Davud, sahih hadis olarak kabul edilir.)
• Bir olayda, Peygamberimiz’e “Adaletli davran!” diye seslenildiğinde şöyle buyurmuştur: “Eğer ben adalet etmezsem bedbaht olurum!”
  (Buhârî’de rivayet edilmiştir.)

Peygamber Efendimiz, kendi kızı Fatıma (r.a.) hırsızlık yapsa bile cezasını vereceğini belirterek adaletin kişiye, yakınlığa bakmadığını göstermiştir.

Sonuç

Adalet, İslam toplumunun temel taşıdır. Adalet olmadan ne ailede huzur, ne toplumda barış, ne de ahirette kurtuluş mümkündür. Kur’ân ve Sünnet, adaleti emrederken zulmü en büyük günahlardan sayar. Mümin olarak görevimiz; kendimizden başlayarak, ailemize, komşumuza, hatta karşı tarafa bile adaletle davranmaktır. Allah’ın “Şüphesiz Allah adaletle davrananları sever” (Mâide, 42) buyruğu, hepimize yol göstericidir.

Allah bizleri adaletten ayırmasın, adalet üzere yaşamayı ve adaletle hükmetmeyi nasip etsin. Âmin.