Vesvese: Şeytanın Fısıltıları ve Korunma Yolları

Vesvese: Şeytanın Fısıltıları ve Korunma Yolları

Vesvese, aslı ve temeli olmayan evham, kuşku, kuruntu, tereddüt ve ihtimallerdir. Zihinde irade dışı ortaya çıkar, kişiyi kötü ya da faydasız düşünce ve davranışlara sevk eder. Genel olarak şeytanın insanı din dışı yollara yönelten iç telkinleri olarak hissedilir. Kısacası, zihinlere kötü düşünceler gönderen şeytanın insanları etkileme yöntemlerinden biridir.

Kur’an-ı Kerim’de vesvese kavramı birkaç ayette geçer ve genellikle şeytanın saptırıcı etkisi olarak belirtilir.

Kur’an-ı Kerim’den İlgili Ayetler

• Nâs Suresi 1-6:
  “De ki: ‘Cinlerden ve insanlardan, insanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin şerrinden, insanların Rabbine, insanların Melik’ine (hükümdarına), insanların İlah’ına sığınırım.’”
  Bu sure, doğrudan vesveseci şeytanın şerrinden Allah’a sığınmayı emreder ve korunmanın temel yolunu gösterir.
• A’râf Suresi 20:
  “Derken şeytan, gözlerinden gizlenmiş edep yerlerini açığa çıkarmak için onlara vesvese verdi ve dedi ki: ‘Rabbiniz size bu ağacı, sırf melek olmamanız veya ebedî kalmanız için yasakladı.’”
  Şeytanın Hz. Âdem ve Havva’ya (a.s.) verdiği ilk vesveseyi anlatır.
• Tâ-Hâ Suresi 120:
  “Derken şeytan ona vesvese verip: ‘Ey Âdem! Sana ölümsüzlük ağacını ve asla yok olmayacak bir saltanatı göstereyim mi?’ dedi.”
• Kâf Suresi 16:
  “Gerçek şu ki, insanı biz yarattık ve nefsinin ona neler fısıldadığını da çok iyi biliyoruz. Biz ona şah damarından daha yakınız.”
  Nefsin de vesvese verebileceğini işaret eder.
• A’râf Suresi 201:
  “Allah’a karşı gelmekten sakınanlar, içlerinde şeytandan gelen bir kışkırtı (vesvese) duyar duymaz hemen Allah’ı hatırlayıp gerçeği görürler.”
  Vesveseye karşı en etkili tutumun Allah’ı zikretmek olduğu vurgulanır.

Hadis-i Şeriflerden Örnekler

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) vesveseyi şeytanın telkini olarak açıklar ve ümmetine korunmayı öğretir:

• Abdullah b. Mes’ud (r.a.)’dan rivayetle Resûlullah (s.a.v.) buyurdu:
  “İnsanoğluna şeytan da melek de yaklaşır. Şeytanın yaklaşması kötülüğe götürmek ve hakkı yalanlatmaktır. Meleğin yaklaşması ise hayra götürmek ve hakkı doğrulatmaktır. Kim (içinde) hayra çağıran bir ses bulursa bilsin ki bu Allah’tandır ve Allah’a hamdetsin. Kim de bunun aksini bulursa şeytandan Allah’a sığınsın.” (Müslim, Îmân, 203)
• Sahabiler, içlerinden söylemeye cesaret edemeyecekleri vesveseler geçtiğini söyleyince Efendimiz (s.a.v.):
  “Gerçekten böyle bir korku duyuyor musunuz?” diye sordu. “Evet” dediklerinde, “İşte bu (korku) imandandır.” buyurdu. (Müslim, Îmân, 209)
  Yani vesveseye karşı duyulan rahatsızlık, imanın kuvvetli olduğuna işarettir.
• Şeytanın aşırı vesveselerine karşı:
  “İş bu raddeye varınca hemen Allah’a sığınsın ve o düşünceden uzaklaşsın!” (Buhârî, Bed’ü’l-Halk, 11; Müslim, Îmân, 214)
  Başka rivayette “Allah’a iman ettim” denmesi tavsiye edilir.
• “Allah Teâlâ, ümmetimi içlerinden geçen fenalıklarla amel etmedikçe veya onları konuşmadıkça hesaba çekmeyecektir.” (Buhârî, Talâk, 11; Müslim, Îmân, 201-202)
  Vesvese ile amel edilmediği sürece sorumluluk yoktur.

Vesveseden Korunma Yolları

1. Allah’a sığınmak (Eûzü çekmek): Özellikle “Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm” ve Nâs Suresi’ni okumak.
2. Allah’ı zikretmek: Vesvese geldiğinde hemen Allah’ı hatırlamak (A’râf 201).
3. Vesveseye itibar etmemek: Üzerinde durmamak, onu şişirmemek.
4. İlim ve amel: Dini hükümleri iyi bilmek, vesvese edilen konuda sağlam bilgiye dayanmak.
5. Namaz, dua ve salih ameller: Kalbi Allah’a bağlamak.

Vesvese iman zayıflığı değil, imanla mücadele eden bir imtihandır. Önemli olan vesveseye uymamak ve Allah’a yönelmektir.

Allah’ım! Şeytanın ve nefsin her türlü vesvesesinden sana sığınırız. Kalplerimizi imanla doldur, bizi şeytanın şerrinden koru. (Âmin)