Teheccüd Namazı: Geceyi İhya Etmenin Fazileti

Teheccüd Namazı: Geceyi İhya Etmenin Fazileti

Teheccüd namazı, yatsı namazından sonra bir miktar uyuyup uyanarak kılınan nafile bir namazdır. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de geçen “tehecced” kelimesinden alır ve müminler için en faziletli nafile ibadetlerden biri olarak kabul edilir. Geceleyin herkesin uykuya daldığı o sakin vakitte Rabbine yönelmek, kalbi huzura kavuşturur, günahlara kefaret olur ve makam-ı mahmûda vesile kılınır.

Kur’ân-ı Kerîm’de teheccüd namazı ve gece ibadeti birçok ayette teşvik edilmiş, bu ibadeti yapan müminler övülmüştür. En meşhur ayetlerden biri şudur:

İsrâ Suresi 79. ayet:
“Gecenin bir kısmında uyanıp sana mahsus bir ibadet olmak üzere teheccüd namazı kıl. Umulur ki Rabbin seni Makâm-ı Mahmûd’a eriştirir.”

Bu ayet, Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) hitaben inmiş olup teheccüdün onun için özel bir fazilet olduğunu gösterir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ömrü boyunca bu namazı devamlı kılmış ve ümmetine de şiddetle tavsiye etmiştir.

Gece namazının emredildiği ilk surelerden biri de Müzzemmil Suresi’dir:

Müzzemmil Suresi 1-4:
“Ey örtüsüne bürünen! Gece kalk, az bir kısmı hariç. Yarısına yakınını yahut biraz daha azını yahut biraz daha fazlasını. Kur’ân’ı tertil üzere (düşünerek, tane tane) oku.”

Aynı surenin 20. ayetinde ise ümmet için hafifletme gelmiş, ancak teşvik devam etmiştir:

Müzzemmil Suresi 20:
“…Gece namazını kılın. Çünkü gece kalkışı (kalp ve nefis üzerinde) daha etkili, okuma yönünden daha sağlamdır…”

Gece ibadetini yapan müminler Kur’ân’da şöyle övülür:

Secde Suresi 16-17:
“Onların yanları yataklarından uzaklaşır (teheccüd için kalkarlar). Korkarak ve umarak Rablerine dua ederler ve kendilerine verdiğimiz rızıktan infak ederler. Yaptıklarına karşılık olarak onlar için göz aydınlığı ne güzellikler saklandığını hiç kimse bilmez.”

Zümer Suresi 9:
“…Hiç, gece saatlerinde secde ederek ve ayakta durarak ibadet eden, âhiretten sakınan ve Rabbinin rahmetini uman kimse (gece ibadeti yapmayana) benzer mi? De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?…”

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) teheccüd namazının faziletini pek çok hadis-i şerifle beyan buyurmuştur. İşte bazıları:

• “Farz namazlardan sonra en faziletli namaz gece namazıdır.” (Müslim, Sıyâm, 202-203)
• “Her kim geceleyin uyanır, ailesini de uyandırır ve iki rekat namaz kılarsa, Allah’ı çok zikreden erkekler ve kadınlardan yazılır.” (Ebû Dâvûd, Salât, 307)
• Gece kalkmayıp bütün gece uyuyan biri hakkında: “Öyleyse o adamın kulaklarına (veya kulağına) şeytan işemiştir.” (Buhârî, Teheccüd 13; Müslim, Müsâfirîn 205)
• Hz. Âişe (r.a.) anlatıyor: “Resûlullah (s.a.v.) geceleyin on bir rekat namaz kılardı. Secdeden başını kaldırıncaya kadar siz elli âyet okuyabilirdiniz…” (Buhârî, Teheccüd 3)

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ayakları şişinceye kadar teheccüd kıldığı halde, kendisine “Geçmiş ve gelecek günahların affedildiği halde neden böyle yapıyorsun?” diye sorulduğunda: “Şükreden bir kul olmayayım mı?” buyurmuştur (Buhârî, Tefsîr 48/2).

Teheccüd, kalbin uyanıklığı, günahların affı, duaların kabulü ve Makâm-ı Mahmûd’a vesile olması bakımından müstesna bir ibadettir. Gece herkes uyurken Rabbine yönelmek, samimiyetin en güzel tezahürüdür.

Geceleyin kalkmaya gayret edelim; az da olsa devamlılık esastır. Çünkü teheccüd, kul ile Rabbi arasındaki en özel buluşmadır. Allah bizleri teheccüd ehli kullarından eylesin. Âmin.