Salih İnsan Nasıl Olunur?

Salih İnsan Nasıl Olunur?

Kur’ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde salih insan (sâlih kul), iman ile salih ameli bir arada gerçekleştiren, Allah’ın rızasını gözeten, hem dünya hem âhiret için faydalı işler yapan kimsedir. Salih olmak, Allah’a karşı samimi bir kulluk, insanlara karşı adalet ve ihsan ile yaşanır. Bu yolun anahtarı iman ve salih ameldir.

1. Temel Şart: İman ve Salih Amel Bir Arada

Kur’ân’da en çok tekrarlanan müjde şudur:

“İman edip salih ameller işleyenleri müjdele: Onlar için altından ırmaklar akan cennetler vardır.”
(Bakara, 2/25)

“İman edip salih ameller işleyenleri elbette sâlihler zümresine dahil edeceğiz.”
(Ankebût, 29/9)

“Biz, inanıp yararlı faaliyetlerde bulunanları, kesinlikle salih kullar arasına alacağız.”
(Ankebût, 29/9 – farklı mealler)

Yine Enbiyâ Suresi’nde Allah şöyle buyurur:

“Andolsun Zikir’den sonra Zebûr’da da: ‘Yeryüzüne ancak sâlih kullarım vâris olacaktır’ diye yazdık.”
(Enbiyâ, 21/105)

Bu ayetler gösteriyor ki salih kullar, yeryüzünde de âhirette de en hayırlı mirasçı olacak olanlardır.

2. Salih Amelin Özellikleri ve Örnekleri

Salih amel; ihlâslı, sünnete uygun, riyadan uzak olan faydalı işlerdir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurur:

“Ameller niyetlere göredir. Herkes için niyet ettiği vardır.”
(Buhârî, Müslim)

Yani amel salih olacaksa ihlâs (sadece Allah için olmak) şarttır.

Başka bir hadiste:

“İslam beş temel üzerine bina edilmiştir: Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in O’nun kulu ve resulü olduğuna şehadet etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekâtı vermek, Ramazan orucunu tutmak ve imkânı olanın hacca gitmesi.”
(Buhârî, Müslim)

Bunlar salih amelin temel taşlarıdır. Ama salihlik sadece farzlarla sınırlı değildir; iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak da salih ameldir:

“Onlar Allah’a ve âhiret gününe inanırlar, iyiliği emreder, kötülükten men ederler ve hayır işlerine koşarlar. İşte onlar sâlih insanlardır.”
(Âl-i İmrân, 3/114)

3. Salih Olmanın Pratik Yolları (Ayet ve Hadis Işığında)

• Temizlik ve takva: Hem zahiri (beden) hem batıni (kalp) temizlik şarttır.
• Namaz, oruç, zikir: Allah’ı çok hatırlamak, namazı huşu ile kılmak.
• Sadaka ve infak: Malını Allah yolunda harcamak.
• Dilini korumak: Gıybet, yalan, boş sözden sakınmak. Peygamberimiz (s.a.v.): “Kim Allah’a ve âhiret gününe inanıyorsa ya hayır söylesin ya da sussun.” buyurur.
• Salihlerle beraberlik: En önemli tavsiyelerden biri budur:

“Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve sâdıklarla (salihlerle) beraber olun.”
(Tevbe, 9/119)

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de: “Kişi sevdiğiyle beraberdir.” buyurarak salih çevre edinmenin önemini vurgular.

Sonuç

Salih insan olmak, az bulunan bir makamdır. Hz. Dâvûd’un (a.s.) hükmünde geçtiği gibi:

“İman edip salih ameller işleyenler müstesna… Ama onlar da ne kadar azdır!”
(Sâd, 38/24)

Ancak bu azlık, ümitsizlik değil; teşviktir. Her Müslüman şu duayı yapabilir:

“Rabbim! Bana hikmet ver ve beni sâlihler zümresine kat.”
(Şuarâ, 26/83 – Hz. İbrahim’in duası)

Allah bizleri iman ve salih amelle muttasıf olan, sâlih kullarından eylesin. Âmin.