İslam’da Güzel Çığır Açmanın Sonsuz Sevabı

İslam’da Güzel Çığır Açmanın Sonsuz Sevabı

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyuruyor:

“Her kim İslam içinde güzel bir çığırı açarsa ve bu güzel çığır kendisinden sonra da tatbik edilip sürdürülürse, kendi sevaplarından hiçbir şey eksilmeksizin, onu sürdürenlerin sevaplarının benzeri, kendisi lehine yazılır. Ve her kim de İslâm içinde kötü bir âdet çıkarır ve bu kötü âdet kendisinden sonra da sürdürülürse, kendi günahlarından hiçbir şey eksilmeksizin onu sürdürenlerin günahlarının benzeri de o kimse üzerine yazılır.”
(Müslim, İman, 15; Tirmizî, İlm, 14)

Bu hadis-i şerif, bir Müslümanın dünya hayatındaki eylemlerinin yalnızca kendi amel defterini değil, kıyamete kadar uzanan bir zincir etkisiyle başkalarının amel defterlerini de nasıl etkileyebileceğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. Burada “güzel çığır” (sünnet-i hasene), İslam’ın ruhuna uygun, hayra ve iyiliğe vesile olan yeni bir uygulama, âdet veya iyilik başlatmak anlamına gelir. Bu çığır açan kişi, kendi amelinin sevabını tam olarak alırken, onun izinden giden herkesin sevabından da pay alır – ve bu pay, gidenlerin sevabından hiçbir eksiltme yapmadan verilir.

Bu ilahi adalet ve rahmet sistemi, insanı şu gerçekle yüzleştirir: İyilik yapmak bireysel bir kazanç değil, kolektif bir bereket zinciridir. Bir insan mesela:

• Çocuklara Kur’an öğretmeyi yaygınlaştıran bir yöntem geliştirirse,
• Mahallede düzenli sadaka dağıtımını organize ederse,
• Çevre temizliği ve geri dönüşüm konusunda İslamî bir bilinç oluşturursa,
• İlim meclisleri kurup ilim talebelerini teşvik ederse,
• Yardımlaşma ve dayanışma kültürünü canlandıran bir gelenek başlatırsa…

…o kişi vefat ettikten sonra bile, o iyilikleri devam ettiren herkesin sevabı, onun defterine yazılmaya devam eder. Bu, ölümden sonra amel defterinin kapanmadığı, salih amellerin izinin silinmediği anlamına gelir.

Hadisin diğer yüzü ise uyarıcıdır: Kötü bir çığır açmak da aynı mekanizmayla işler. Bir kişi bid’at çıkarır, haram bir alışkanlığı yaygınlaştırır, insanları günaha teşvik eden bir âdet başlatırsa; kendisinden sonra o kötülüğü devam ettirenlerin günahları da onun üzerine yazılır. Bu, “ben sadece bir kere yaptım” savunmasının geçersizliğini gösterir. Topluma sirayet eden kötülük, başlatanı asırlar boyu sorumlu tutar.

Bu hadis bize şunu öğretir:

• Sorumluluk bilinci yüksek olmalı: Yaptığımız her işin, başkalarına örnek olma potansiyeli var.
• Hayra öncülük etmek teşvik edilmeli: İslam’da yenilik (bid’at) değil, hayra vesile olan güzel uygulamalar (sünnet-i hasene) övülür.
• Kötülükten sakınmak farzdır: Çünkü kötülük bulaşıcıdır ve zincirleme günah yükü getirir.

Günümüzde sosyal medya, eğitim, çevre, aile yapısı gibi alanlarda güzel çığırlar açmak büyük fırsatlar sunuyor. Bir tweet, bir video, bir proje veya bir davranış değişikliği, binlerce insana ulaşarak sonsuz sevap zinciri başlatabilir.

Ey iman edenler! Hayatımızı, arkamızdan gelenlere bırakacağımız en güzel mirasla dolduralım. Güzel çığırlar açalım ki, kabirde yatarken bile sevaplarımız aksın, rahmet dolsun defterimize. Kötü âdetlerden uzak duralım ki, günah yükümüz başkalarının sırtına binmesin.

Allah bizleri sünnet-i hasene yolunda sabit kılsın, kötü çığır açanlardan eylemesin. Amin.