İnşaAllah: Allah’ın İradesine Teslimiyetin Güzel İfadesi

İnşaAllah: Allah’ın İradesine Teslimiyetin Güzel İfadesi

Müslüman’ın dilinden düşmeyen, kalbine ferahlık veren kelimelerden biri “İnşaAllah”tır. Bu ifade, “Allah dilerse” anlamına gelir ve her türlü plan, niyet ve temennimizi Yüce Allah’ın iradesine bağlamanın en güzel yoludur. Kul, ne kadar güçlü görünürse görünsün, ne kadar kesin plan yaparsa yapsın; her şeyin gerçekleşmesi ancak Allah’ın dilemesiyle olur. Bu hakikati Kur’ân-ı Kerîm ve Peygamber Efendimizin (s.a.v.) sünneti bize en net şekilde öğretir.

Kur’ân-ı Kerîm’de “inşâallah” ifadesi doğrudan ve dolaylı olarak birkaç yerde geçer. En önemlisi ve bu konuda en belirgin hükmü veren ayetler Kehf Suresi 23-24. ayetlerdir:

“Hiçbir şey için ‘Bunu yarın yapacağım’ deme! Ancak Allah dilerse (inşâallah) de. Unuttuğun zaman Rabbini an ve ‘Umarım Rabbim beni doğruya bundan daha yakın bir yola iletir’ de.” (Kehf, 18/23-24)

Bu ayetler, Resûlullah’a (s.a.v.) hitaben nazil olmuştur. Peygamber Efendimiz, müşriklerin sorduğu bazı sorulara “Yarın cevap vereceğim” demiş, ancak “inşâallah” demeyi unutmuştu. Vahiy gecikince müşrikler dedikoduya başlamış, bunun üzerine bu uyarı ayetleri gelmiştir. Buradan anlıyoruz ki: Gelecekle ilgili en ufak bir sözde bile Allah’ın dilemesini zikretmek farz derecesinde önemlidir.

Başka ayetlerde de peygamberlerin ve salih kulların dilinde “inşâallah”ı görüyoruz:

• Hz. Musa (a.s.), Hızır (a.s.) ile yolculuğa çıkarken:
  “İnşaAllah beni sabredenlerden bulacaksın.” (Kehf, 18/69)
• Hz. İsmail (a.s.), babası Hz. İbrahim’e (a.s.) rüya üzerine kurban edilme konusunda hitaben:
  “İnşaAllah beni sabredenlerden bulacaksın.” (Sâffât, 37/102)
• Şuayb (a.s.)’ın kızı Musa (a.s.)’ya hizmet karşılığı evlilik teklifinde:
  “İnşaAllah beni salihlerden bulacaksın.” (Kasas, 28/27)

Bu ayetler gösteriyor ki, salih kullar her hayırlı niyette, zorlu durumlarda ve söz verirken işi Allah’a havale etmişlerdir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de ümmetine bu edebi öğretmiştir. Hadislerde “inşâallah” demenin fazileti ve terk edilmesinin sakıncası açıkça belirtilir:

• Bir hadis-i şerifte:
  “İnsanlar için, inşâallah demekten daha faziletli itaat edicilik yoktur.” (İbn Mâce, Edeb)
• Başka bir rivayette Hz. Süleyman (a.s.) kıssasına atıfla:
  “Yemin ederim ki, Süleyman aleyhisselam inşâallah deseydi, dediği gibi olurdu.” (Benzer manada rivayetler, tefsir kaynaklarında geçer)

Bu hadis, bir peygamberin bile “inşâallah” demeyi terk etmesi halinde planlarının Allah’ın muradından farklı neticelenebileceğini gösterir. Dolayısıyla ümmet için bu ifade, tevazu, tevekkül ve kulluğun en güzel tezahürüdür.

Sonuç olarak:
İnşaAllah demek, kibirden uzak durmak, Allah’ın kudretini itiraf etmek, kalbi O’na bağlamak demektir. Plan yaparken, dua ederken, söz verirken, hayırlı temennilerde bulunurken dilimizden düşmesin. Unutursak bile hemen hatırlayıp Rabbimizi zikredelim.

Allah cümlemize her halükârda inşâallah diyen, O’nun iradesine razı olan kullarından eylesin. Âmin.