El-Hakem (الْحَكَمُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Zikri

El-Hakem (الْحَكَمُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Zikri

Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri

El-Hakem (الْحَكَمُ), Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Anlamı; hükmeden, hükmü veren, hak ile bâtılı birbirinden ayıran, adaletle karar veren ve kulları arasında en doğru hükmü veren demektir.

Allah Teâlâ, mutlak hüküm sahibidir. O’nun verdiği hükümde hiçbir haksızlık bulunmaz. İnsanların gizli ve açık bütün hâllerini bilen Allah, her şeyi hakkıyla değerlendirir ve adaletle hükmeder. Hiçbir hüküm O’nun hükmünün üzerinde değildir.

El-Hakem ismi, Allah’ın sonsuz adaletini, hikmetini ve mutlak hükümranlığını ifade eder. İnsanlar arasında anlaşmazlıklar yaşandığında, gerçek hükmün Allah’a ait olduğunu bilmek müminlere güven ve teslimiyet kazandırır.

El-Hakem İsminin Arapçası

الْحَكَمُ

El-Hakem: Hükmeden, en doğru kararı veren, adaletle hükmeden ve hükmü kesin olan.

El-Hakem İsminin Faziletleri

El-Hakem ismini anlamını düşünerek anmak, mümine Allah’ın adaletini ve mutlak hüküm sahibi olduğunu hatırlatır.

• Allah’ın her konuda en doğru hükmü verdiğini hatırlatır.
• Haksızlık karşısında Allah’ın adaletine güvenmeyi öğretir.
• İnsanları kendi aralarında adaletli ve hakkaniyetli davranmaya teşvik eder.
• Anlaşmazlıklarda Allah’ın hükmüne teslimiyet bilincini güçlendirir.
• Kişiye kibirden ve haksız hüküm vermekten uzak durması gerektiğini hatırlatır.

El-Hakem ismini zikreden mümin, bütün hükümlerin Allah’a ait olduğunu bilerek O’na yönelir. Bu ismin zikrinde önemli olan, Allah’ın hükmüne iman etmek, adaleti gözetmek ve haksızlıktan sakınmaktır.

El-Hakem İsminin Kur’ân-ı Kerîm’de Geçtiği Âyetler

1. En‘âm Suresi, 114. Âyet

أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ

Meali:

“De ki: Allah’tan başka bir hakem mi arayayım? Oysa size Kitab’ı açıklanmış olarak indiren O’dur. Kendilerine kitap verdiklerimiz, Kur’an’ın Rabbinden hak olarak indirilmiş olduğunu bilirler. Sakın şüphe edenlerden olma.”

2. Tîn Suresi, 8. Âyet

أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ

Meali:

“Allah, hükmedenlerin en üstünü değil midir?”

3. Yûsuf Suresi, 80. Âyet

فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُمْ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُمْ فِي يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ

Meali:

“Ondan ümitlerini kesince bir kenara çekilip kendi aralarında konuşmaya başladılar. Büyükleri şöyle dedi: ‘Babanızın sizden Allah adına söz aldığını, daha önce de Yusuf hakkında işlediğiniz kusuru bilmiyor musunuz? Babam bana izin verinceye veya Allah benim hakkımda hükmedinceye kadar bu ülkeden ayrılmayacağım. Allah hükmedenlerin en hayırlısıdır.'”

El-Hakem İsmiyle İlgili Hadis-i Şerif

Ebû Şüreyh Hânî b. Yezîd رضي الله عنه şöyle rivayet etmiştir:

Bir heyetle birlikte Resûlullah ﷺ’in yanına geldiğimde, oradakilerin bana Ebü’l-Hakem diye hitap ettiklerini işitti. Resûlullah ﷺ beni çağırdı ve şöyle buyurdu:

“Şüphesiz Allah, El-Hakem’dir ve hüküm O’na aittir. Sen neden Ebü’l-Hakem künyesiyle anılıyorsun?”

Ben de kavmimin herhangi bir konuda anlaşmazlığa düştüğünde bana başvurduğunu ve benim aralarında hüküm verdiğimi söyledim.

Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:

“Bu ne güzel bir şey! Peki, çocukların var mı?”

Ben de Şüreyh, Müslim ve Abdullah adında çocuklarım olduğunu söyledim.

Resûlullah ﷺ:

“Onların en büyüğü hangisi?” diye sordu.

Ben de Şüreyh olduğunu söyledim.

Bunun üzerine:

“Öyleyse sen Ebû Şüreyh’sin.” buyurdu.

Kaynak: Ebû Dâvûd, Edeb, 62; Nesâî, Âdâbü’l-Kudât, 7.

El-Hakem İsminin Hayatımıza Öğrettikleri

El-Hakem ismi, Allah’ın mutlak hüküm sahibi olduğunu ve bütün hükümlerin sonunda O’na döneceğini hatırlatır. Mümin, hayatında karşılaştığı olaylarda adaletten ayrılmamalı, insanlar arasında hüküm verirken hakkı gözetmeli ve hiçbir kimseye haksızlık etmemelidir.

Allah Teâlâ’nın hükmüne güvenmek, O’nun adaletine ve hikmetine iman etmek demektir. Çünkü Allah hiçbir kuluna zulmetmez ve herkesin yaptığının karşılığını eksiksiz verir.

El-Hakem (الْحَكَمُ) ismi, Allah’ın adaletini, hükümranlığını ve kulları arasında hak ile hükmeden olduğunu ifade eder. Mümin, bu güzel ismi anarken Allah’ın hükmüne teslim olmalı, kendi hayatında da adaletli davranmaya gayret etmelidir.