​El-Bâsıt (ٱلْبَاسِطُ): Allah’ın Dilediğine Rızkı Genişleten, Bolluk Veren İsmi, Anlamı ve Faziletleri

​El-Bâsıt (ٱلْبَاسِطُ): Allah’ın Dilediğine Rızkı Genişleten, Bolluk Veren İsmi, Anlamı ve Faziletleri

Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri

El-Bâsıt (الْبَاسِطُ), Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Her türlü genişliği, bolluğu ve ferahlığı yaratan; dilediği kuluna rızkını genişleten, rahmetini ve nimetlerini lütfeden Allah anlamına gelir. Allah Teâlâ, El-Bâsıt ismiyle kullarına nimetlerini verir, dilediğine bolluk ihsan eder ve dilediğinin gönlünü ferahlatır.

El-Bâsıt (الْبَاسِطُ) İsminin Anlamı

El-Bâsıt, genişleten, açan, yayan ve bol bol veren demektir. Allah Teâlâ, kullarının rızkını dilediği şekilde genişletir. Maddi ve manevi nimetleri kullarına ihsan eder. Gönüllere huzur, kalplere ferahlık verir.

Allah’ın El-Bâsıt ismi, O’nun sonsuz kudretini, rahmetini ve cömertliğini ifade eder. Rızkın, bereketin, nimetlerin ve gönül ferahlığının gerçek sahibi yalnızca Allah’tır.

El-Bâsıt İsminin Kur’ân-ı Kerîm’deki Yeri

Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’de rızkı dilediğine genişlettiğini ve dilediğine daralttığını bildirmiştir.

Şûrâ Suresi 12. Ayet

Arapça:

لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Türkçe Meali:

Göklerin ve yerin anahtarları O’nundur. O, dilediğine rızkı bol bol verir, dilediğine de kısar. Şüphesiz O, her şeyi hakkıyla bilendir.

İsrâ Suresi 30. Ayet

Arapça:

إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا

Türkçe Meali:

Şüphesiz Rabbin, dilediğine rızkı bol bol verir, dilediğine de kısar. Çünkü O, kullarından hakkıyla haberdardır ve onları görmektedir.

Ankebût Suresi 62. Ayet

Arapça:

اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Türkçe Meali:

Allah, kullarından dilediğine rızkı bol bol verir, dilediğine de kısar. Şüphesiz Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.

El-Bâsıt İsminin Faziletleri

El-Bâsıt ismi, Allah’ın kullarına verdiği nimetlerin genişliğini ve rahmetinin sınırsızlığını hatırlatır.

• Rızkın genişlemesi: Rızkın gerçek sahibinin Allah olduğunu hatırlatır. Kul, rızkını Allah’tan ister ve helal kazanç için gayret gösterir.
• Gönül ferahlığı: Allah’ın El-Bâsıt ismini bilmek, sıkıntı ve darlık zamanlarında O’nun rahmetine sığınmaya vesile olur.
• Bereket ve nimet: Allah’ın verdiği nimetlere şükretmeyi, sahip olunan imkânları hayırlı işlerde kullanmayı öğretir.
• Tevekkül: Rızkın Allah’ın takdiriyle olduğunu bilen kul, O’na güvenerek çalışır ve gayret gösterir.
• Allah’ın rahmetini tanımak: El-Bâsıt ismi, Allah’ın kullarına karşı cömertliğini ve lütfunu anlamaya vesile olur.

El-Bâsıt ismini zikretmek, Allah’ı anmak ve O’na dua etmek bakımından güzeldir.

El-Bâsıt İsmiyle İlgili Hadis-i Şerif

Enes b. Mâlik رضي الله عنه şöyle rivayet etmiştir:

Resûlullah ﷺ döneminde Medine’de fiyatlar yükseldi. İnsanlar:

“Ey Allah’ın Resûlü! Fiyatları bizim için belirleseniz.” dediler.

Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:

“Şüphesiz fiyatları belirleyen, daraltan, genişleten ve rızık veren Allah’tır. Ben, sizden hiçbir kimsenin benden bir hak veya mal sebebiyle talepte bulunmadığı bir hâlde Rabbime kavuşmayı umuyorum.”

Kaynak: Ebû Dâvûd, Büyû‘, 49; Tirmizî, Büyû‘, 73. Hadis sahihtir.

Bu hadis-i şerif, Allah’ın El-Bâsıt isminin anlamıyla doğrudan ilişkilidir. Rızkı genişleten ve daraltan Allah’tır. Mümin, bütün nimetlerin Allah’tan geldiğini bilir ve O’na tevekkül eder.

El-Bâsıt İsmiyle Dua

Allah’ım! Sen El-Bâsıt’sın. Rahmetini, bereketini ve nimetlerini üzerimize genişlet. Bizlere helal ve bereketli rızık ihsan eyle. Gönüllerimize ferahlık, işlerimize kolaylık ver. Bizi darlıkta sabreden, bollukta şükreden kullarından eyle. Nimetlerini hayırlı yollarda kullanmayı nasip eyle.

Âmin.

El-Bâsıt İsminin Müminlere Öğrettiği Hakikat

El-Bâsıt ismi, mümine rızkın ve bütün nimetlerin Allah’ın elinde olduğunu öğretir. İnsan bazen bollukla, bazen darlıkla imtihan edilir. Mümin, bolluk zamanında şükreder, darlık zamanında sabreder ve her durumda Allah’a yönelir.

Allah’ın El-Bâsıt ismini bilen kul, nimetlerin çokluğuyla değil, Allah’ın rızasına uygun kullanılmasıyla değer kazandığını anlar. Çünkü gerçek zenginlik, Allah’ın verdiği nimetlere şükretmek ve O’nun rızasını kazanmaktır.