El-Bâis (الْبَاعِثُ) İsminin Anlamı, Faziletleri

El-Bâis (الْبَاعِثُ) İsminin Anlamı, Faziletleri
10.11.2026 14:17
32
A+
A-

El-Bâis (الْبَاعِثُ) İsminin Anlamı, Faziletleri

Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri

El-Bâis (الْبَاعِثُ), Allah Teâlâ’nın güzel isimlerinden biridir. Dirilten, yeniden hayata döndüren, ölüleri kabirlerinden kaldıran ve kullarını mahşer günü hesaba çekilmek üzere dirilten anlamına gelir.

El-Bâis ismi, Allah’ın sonsuz kudretini ve ahiret üzerindeki mutlak hâkimiyetini ifade eder. İnsanların ölümden sonra yeniden diriltilmesi, kıyametin kopması ve bütün insanların Allah’ın huzurunda toplanması bu ismin anlamıyla yakından ilgilidir.

El-Bâis (الْبَاعِثُ) İsminin Anlamı

الْبَاعِثُ

El-Bâis: Ölüleri dirilten, yeniden hayata döndüren, peygamberler gönderen ve kullarını kıyamet günü kabirlerinden kaldırarak mahşerde toplayan demektir.

Allah Teâlâ için diriltmek, hiçbir güçlük taşımayan ilâhî bir fiildir. İlk defa yaratan Allah, öldükten sonra yeniden diriltmeye de kadirdir. İnsanların bedenleri toprak olup dağılsa bile Allah onların tamamını yeniden yaratmaya ve diriltmeye güç yetirir.

El-Bâis İsminin Kur’ân-ı Kerîm’deki Yeri

Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’de öldükten sonra dirilişin hak olduğunu bildirmiş, insanların kıyamet günü yeniden diriltilerek huzurunda toplanacağını haber vermiştir.

El-Bâis İsmiyle İlgili Kur’ân-ı Kerîm Âyetleri

1. Hac Suresi, 7. Âyet

وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ

Meâli:

Kıyamet mutlaka gelecektir, bunda hiçbir şüphe yoktur. Allah kabirlerde bulunanları diriltecektir.

2. Bakara Suresi, 259. Âyet

أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىٰ يُحْيِي هَٰذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانْظُرْ إِلَىٰ حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ وَانْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meâli:

Yahut altı üstüne gelmiş, ıssız duran bir şehre uğrayan kimseyi görmedin mi? O, “Allah burayı ölümünden sonra nasıl diriltecek?” demişti. Bunun üzerine Allah onu yüz yıl ölü bıraktı, sonra diriltti. “Ne kadar kaldın?” diye sordu. O da, “Bir gün veya günün bir kısmı kadar kaldım.” dedi. Allah, “Hayır, yüz yıl kaldın. Yiyeceğine ve içeceğine bak, henüz bozulmamış. Eşeğine de bak. Seni insanlara bir ibret kılalım diye böyle yaptık. Şimdi kemiklere bak, onları nasıl bir araya getiriyor, sonra da onlara et giydiriyoruz.” dedi. Durum kendisine açıkça belli olunca, “Artık biliyorum ki Allah her şeye kadirdir.” dedi.

3. Bakara Suresi, 213. Âyet

كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meâli:

İnsanlar bir tek ümmet idi. Allah, müjdeleyici ve uyarıcı olarak peygamberler gönderdi. İnsanlar arasında anlaşmazlığa düştükleri konularda hüküm vermek üzere onlarla birlikte hak kitapları indirdi. Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra, sırf aralarındaki kıskançlık yüzünden kitap hakkında anlaşmazlığa düşenler, o kitap verilenlerden başkası değildi. Bunun üzerine Allah, kendi izniyle iman edenleri, hakkında anlaşmazlığa düştükleri gerçeğe ulaştırdı. Allah dilediğini dosdoğru yola iletir.

El-Bâis İsminin Faziletleri

El-Bâis ismini bilmek ve bu ismin ifade ettiği manayı düşünmek, Müslümanın ahiret inancını güçlendirir.

  • Öldükten sonra dirilişi hatırlatır: İnsan, ölümün son olmadığını ve Allah’ın huzurunda yeniden diriltileceğini bilir.
  • Allah’ın kudretini tanıtır: İlk yaratılışı gerçekleştiren Allah’ın insanları yeniden diriltmeye de kadir olduğunu öğretir.
  • Ahiret bilincini güçlendirir: İnsan, dünya hayatındaki davranışlarının hesabını vereceğini hatırlar.
  • İyiliklere yönelmeye vesile olur: Yeniden dirilişe ve hesap gününe iman eden kişi, hayatını Allah’ın rızasına uygun yaşamaya gayret eder.
  • Ümitsizliği giderir: Allah’ın ölüleri diriltmeye kadir olduğunu bilmek, O’nun kudretinin sınırsız olduğunu hatırlatır.

El-Bâis İsmiyle İlgili Hadis-i Şerif

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ، ثُمَّ قَالَ:

اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَجْمَعُ عِبَادَكَ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ.

Meâli:

Huzeyfe bin Yemân رضي الله عنهما rivayet ettiğine göre Resûlullah ﷺ uyumak istediğinde elini başının altına koyar, ardından şöyle dua ederdi:

“Allah’ım! Kullarını toplayacağın veya yeniden dirilteceğin gün beni azabından koru.”

Kaynak: Tirmizî, Deavât, 18; Hadis No: 3398.

El-Bâis İsmiyle Dua

اللَّهُمَّ يَا بَاعِثُ، أَحْيِ قُلُوبَنَا بِالْإِيمَانِ، وَثَبِّتْنَا عَلَى طَاعَتِكَ، وَارْزُقْنَا حُسْنَ الْخَاتِمَةِ، وَاجْعَلْنَا مِنَ الْآمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

Meâli:

Allah’ım! Ey El-Bâis! Kalplerimizi imanla dirilt. Bizi Sana itaat üzere sabit kıl. Bize güzel bir son nasip et ve kıyamet günü güven içinde olacak kullarından eyle.

El-Bâis İsmi Üzerine Tefekkür

El-Bâis ismi, insana ölümden sonraki hayatı ve yeniden dirilişi hatırlatır. Dünya hayatı geçicidir. İnsan nerede ölürse ölsün, bedeni toprağa karışsa da Allah onu yeniden diriltmeye kadirdir.

Kur’ân-ı Kerîm’de bildirildiği üzere kıyamet günü kabirlerde bulunan bütün insanlar diriltilecek ve Allah’ın huzurunda toplanacaktır. Bu nedenle Müslüman, dünya hayatını ahireti unutmadan yaşamalı, salih ameller işlemeli, tövbe etmeli ve Allah’ın rızasını kazanmak için gayret göstermelidir.