El-Kayyûm (الْقَيُّومُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Önemi

El-Kayyûm (الْقَيُّومُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Önemi
16.11.2026 21:21
73
A+
A-

El-Kayyûm (الْقَيُّومُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Önemi

Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri

El-Kayyûm (الْقَيُّومُ), Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Her şeyi ayakta tutan, varlığı kendinden olan, hiçbir şeye muhtaç olmayan; bütün mahlûkatın varlığını, düzenini ve devamını sağlayan demektir.

El-Kayyûm İsminin Anlamı

الْقَيُّومُ

El-Kayyûm; kendi zatıyla kaim olan, var olmak için hiçbir şeye ihtiyaç duymayan, bütün varlıkları ayakta tutan ve onların ihtiyaçlarını karşılayan anlamına gelir.

Allah Teâlâ ezelî ve ebedî hayat sahibidir. O’nun varlığı hiçbir şeye bağlı değildir. Göklerde ve yerde bulunan bütün varlıklar ise O’na muhtaçtır. Her şey Allah’ın dilemesi ve kudretiyle varlığını sürdürür.

El-Kayyûm ismi, Allah’ın hiçbir şeye ihtiyaç duymadığını, bütün mahlûkatın ise O’na muhtaç olduğunu ifade eder.

Kur’ân-ı Kerîm’de El-Kayyûm İsmi

El-Kayyûm ismi Kur’ân-ı Kerîm’de El-Hayy ismiyle birlikte zikredilmiştir.

1. Bakara Suresi, 255. Ayet (Âyetü’l-Kürsî)

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Meâli:

Allah, O’ndan başka hiçbir ilâh olmayandır. Diridir, kayyûmdur. O’nu ne bir uyuklama tutabilir ne de bir uyku. Göklerdeki her şey, yerdeki her şey O’nundur. İzni olmaksızın O’nun katında şefaatte bulunacak kimdir? O, kullarının yaptıklarını ve yapacaklarını bilir. Onlar O’nun ilminden, kendisinin dilediği kadarından başka bir şey kavrayamazlar. O’nun kürsüsü gökleri ve yeri kaplamıştır. Onları koruyup gözetmek O’na güç gelmez. O, yücedir, büyüktür.

2. Âl-i İmrân Suresi, 2. Ayet

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ

Meâli:

Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh bulunmayandır. O, daima diridir ve bütün varlıkların yönetimini yürütendir.

3. Tâhâ Suresi, 111. Ayet

وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

Meâli:

Bütün yüzler, diri ve her şeyin varlığı kendisine bağlı olan Allah’ın önünde eğilmiştir. Zulüm yüklenen kimse ise gerçekten hüsrana uğramıştır.

El-Kayyûm İsminin Faziletleri

El-Kayyûm ismi, Allah’ın bütün varlıkları ayakta tutan ve hiçbir şeye muhtaç olmayan olduğunu hatırlatır.

  • Allah’ın hiçbir varlığa muhtaç olmadığını, bütün varlıkların O’na muhtaç olduğunu ifade eder.
  • Müminin Allah’a tevekkül etmesini ve yalnızca O’na güvenmesini hatırlatır.
  • Allah’ın kudretini, hâkimiyetini ve yaratılmış bütün varlıklar üzerindeki tasarrufunu anlamaya vesile olur.
  • Kulun dua ve ibadetlerinde Allah’a yönelmesini sağlar.
  • Allah’ın El-Hayy ve El-Kayyûm isimlerini birlikte anmak, O’nun sonsuz hayatını ve bütün varlıkları ayakta tutan kudretini hatırlatır.

El-Kayyûm İsmiyle İlgili Hadis-i Şerif

Enes bin Mâlik رضي الله عنه şöyle rivayet etmiştir:

Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ), kendisini bir sıkıntı bastığında şöyle dua ederdi:

يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ

Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) ayrıca şöyle buyurmuştur:

أَلِظُّوا بِيَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

Meâli:

Enes bin Mâlik رضي الله عنه şöyle demiştir:

Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ)’i bir sıkıntı bastığında şöyle dua ederdi:

“Ey Hayy ve Kayyûm olan Allah’ım! Rahmetinle senden yardım diliyorum.”

Aynı senetle Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ)’in şöyle buyurduğu da rivayet edilmiştir:

“Yâ Ze’l-Celâli ve’l-İkrâm (Ey azamet ve ikram sahibi Allah!) duasına devam edin.”

Kaynak: Tirmizî, Daavât, 91; Hadis no: 3524. Hadis, Elbânî tarafından hasen olarak değerlendirilmiştir.

El-Kayyûm İsmiyle Dua

يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ

Anlamı:

Ey Hayy ve Kayyûm olan Allah’ım! Rahmetinle senden yardım diliyorum.

Bu dua, Resûlullah (صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ)’in sıkıntı anlarında yaptığı dua olarak rivayet edilmiştir.

El-Kayyûm ismi, Allah’ın bütün varlıkları ayakta tutan, hiçbir şeye muhtaç olmayan ve her şeyin kendisine muhtaç olduğu yüce Rabbimiz olduğunu ifade eder. Mümin, bu ismin manasını düşünerek Allah’a tevekkül eder, O’na sığınır ve dualarında yalnızca O’ndan yardım diler.