El-Mümît (الْمُمِيتُ) İsminin Anlamı, Faziletleri ve Zikri – Ölümü Yaratan Allah

Esmâ-ül Hüsnâ – Allah’ın Güzel İsimleri

El-Mümît (الْمُمِيتُ), Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Ölümü yaratan, canlıların hayatına son veren ve ecelleri geldiğinde canlarını alan anlamına gelir. Hayat vermek de ölümü yaratmak da yalnızca Allah’ın kudretindedir.

Allah Teâlâ, dilediği canlıya hayat verir ve belirlediği ecel geldiğinde onun hayatını sona erdirir. Hiçbir canlı Allah’ın takdir ettiği eceli öne alamaz veya erteleyemez. El-Mümît ismi, bütün canlıların ölümlü olduğunu ve gerçek hükümranlığın Allah’a ait bulunduğunu hatırlatır.

El-Mümît İsminin Arapçası

الْمُمِيتُ

El-Mümît: Ölümü yaratan, öldüren, canlıların canını alan ve hayatlarına son veren.

El-Mümît ismi, El-Muhyî ismiyle birlikte düşünülür. El-Muhyî hayat veren, El-Mümît ise ölümü yaratan anlamındadır. Hayatın başlangıcı da sonu da Allah’ın kudreti ve takdiri altındadır.

El-Mümît İsminin Kur’ân-ı Kerîm’deki Yeri

El-Mümît ismi, Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan isim kalıbıyla geçmez. Ancak Allah’ın öldürme fiili Kur’an’da açıkça bildirilmiştir.

1. Bakara Suresi 28. Ayet

كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَكُنْتُمْ أَمْوَاتًا فَأَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Meali: Allah’ı nasıl inkâr edersiniz? Hâlbuki siz ölüler idiniz de O sizi diriltti. Sonra sizi öldürecek, sonra tekrar diriltecektir. Sonunda O’na döndürüleceksiniz.

2. Âl-i İmrân Suresi 156. Ayet

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَقَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى لَوْ كَانُوا عِنْدَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذَٰلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ ۗ وَاللَّهُ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meali: Ey iman edenler! İnkâr edenler ve kardeşleri sefere çıktığında veya savaşa katıldığında, onlar yanımızda kalsalardı ölmezlerdi ve öldürülmezlerdi diyenler gibi olmayın. Allah bunu onların kalplerinde bir üzüntü hâline getirir. Oysa hayat veren de öldüren de Allah’tır. Allah yaptıklarınızı hakkıyla görmektedir.

3. Hadîd Suresi 2. Ayet

لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meali: Göklerin ve yerin hükümranlığı O’nundur. Diriltir ve öldürür. O, her şeye gücü yetendir.

4. Zümer Suresi 42. Ayet

اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا ۖ فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَىٰ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَىٰ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Meali: Allah, öleceklerin ölümleri anında, ölmeyeceklerin ise uykuları sırasında canlarını alır. Ölümüne hükmettiği canı alıkoyar, diğerini ise belirlenmiş bir süreye kadar salıverir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır.

El-Mümît İsminin Faziletleri

El-Mümît isminin bilinmesi ve üzerinde tefekkür edilmesi, insanın ölüm gerçeğini hatırlamasına ve ahiret hayatına hazırlanmasına vesile olur.

• Ölümün Allah’ın takdirinde olduğunu hatırlatır: Her canlının bir eceli vardır. Hiçbir canlı bu eceli değiştiremez.
• Ahiret bilincini güçlendirir: Dünya hayatının geçici olduğunu ve asıl dönüşün Allah’a olduğunu hatırlatır.
• Tevbe etmeye yöneltir: İnsan, ölümün ne zaman geleceğini bilmediği için günahlarından tevbe etmeli ve Allah’a yönelmelidir.
• El-Muhyî ismiyle birlikte tefekküre vesile olur: Hayatı veren ve ölümü yaratan Allah’tır. Öldükten sonra yeniden diriltmek de O’nun kudretindedir.
• Allah’ın kudretini tanımaya vesile olur: Hiçbir canlı kendi ecelini engelleyemez. Bütün canlıların hayatı Allah’ın hükmü altındadır.

El-Mümît İsminin Zikri

El-Mümît ismiyle Allah’ı zikretmek ve O’na bu güzel ismiyle dua etmek mümkündür. Zikir sırasında ismin anlamını düşünmek, ölümün ve hayatın Allah’ın kudretinde olduğunu hatırlamak önemlidir.

El-Mümît ismiyle dua eden kimse, Allah’ın kudretini ve ölümün O’nun takdiriyle gerçekleştiğini hatırlayarak O’na yönelir. Bu ismin zikri için Kur’an ve sahih hadislerde belirlenmiş özel bir tekrar sayısı veya garanti edilmiş dünyevî bir sonuç bulunmamaktadır.

Esmâ-ül Hüsna İle İlgili Hadis-i Şerif

Ebû Hüreyre رضي الله عنه rivayet ettiğine göre Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا، مِائَةً إِلَّا وَاحِدًا، مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ

Meali: Allah’ın doksan dokuz ismi vardır. Yüzden bir eksiktir. Kim onları sayar (ezberler ve gereğince yaşarsa) cennete girer.

(Buhârî, Daavât, 68; Müslim, Zikir, 5)

Not: Bu hadis Allah’ın güzel isimlerinin faziletini bildirir; El-Mümît ismini özel olarak zikreden bir hadis değildir.

El-Mümît İsminin İnsana Hatırlattıkları

El-Mümît ismi, insanın dünya hayatının geçici olduğunu anlamasını sağlar. Her insanın bir eceli vardır ve ölümden sonra Allah’ın huzurunda hesap verme gerçeği bulunmaktadır.

Mümin, ölümü hatırlayarak hayatını Allah’ın rızasına uygun yaşamaya gayret eder. İyilik yapmayı, ibadet etmeyi, kul hakkından sakınmayı ve tevbe etmeyi ihmal etmez.

Hayatı veren de ölümü yaratan da Allah’tır. İnsan öldükten sonra yeniden diriltilecek ve yaptıklarının hesabını verecektir.

El-Mümît (الْمُمِيتُ): Ölümü yaratan, canlıların canını alan ve her canlının ecelini takdir eden Allah’tır.