“Sanki Hamamdan Yeni Çıkmış Gibi: Miraç Hadisindeki Hz. İsa (a.s.) Betimi ve Afyon’un Binlerce Yıllık Hamam Şifası”

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Nebiler bana gösterildi. Musa’yı gördüm; o, Şenûe kabilesinden uzun boylu, balık etli bir adam gibiydi. Meryem oğlu İsa’yı gördüm; o da Urve bin Mes’ud’a en çok benzeyen kimseydi. İsa orta boylu, sanki hamamdan çıkmış gibi beyaz-kırmızı yüzlü idi.”

(Sahih-i Müslim, Kitâbu’l-Îmân, Hadis no: 167/271)

Bu hadis-i şerifte Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Miraç gecesinde gördüğü Hz. İsa (a.s.)’ı tarif ederken, onun yüz rengini “sanki hamamdan çıkmış gibi kırmızı yüzlü” şeklinde betimlemiştir. Bu ifade, sıcak su ve buharın etkisiyle yüzün kızarıp parlaklaşmasını, doğal bir tazelik ve canlılık kazanmasını anlatır.

Bu benzetme, hamam kültürünün günlük hayatta yaygın olduğu bir toplumda anlam kazanır. Çünkü “hamamdan çıkmış gibi” ifadesi, ancak hamamların sıkça kullanıldığı, insanların düzenli olarak sıcak banyo yaptığı bir çevrede tanıdık ve anlaşılır bir teşbihtir.

Türkiye’mizin termal başkentlerinden Afyonkarahisar’ın Gazlıgöl Kaplıcası, tam da bu benzetmeyi doğrulayan tarihi bir örnektir. Gazlıgöl’deki kaplıcalar ve hamamlar, Roma dönemine kadar uzanan köklü bir geleneğe sahiptir:

• Bölgedeki en eski hamam olan Eskihamam, Roma mimarisi özellikler taşır ve 1996’da Eskişehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından “Korunması Gerekli Tarihi Roma Hamamı” olarak tescillenmiştir.
• Frigyalılar’dan (M.Ö. 1200’ler) başlayarak Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde sürekli kullanılan bu kaplıcalar, şifa amacıyla ziyaret edilmiştir.
• Roma İmparatorluğu döneminde termal sular için özel hamamlar inşa edilmiş, Bizans döneminde de bu gelenek devam etmiştir.

Dolayısıyla, hadis-i şerifteki “hamamdan çıkmış gibi” teşbihi, Hz. İsa (a.s.)’ın yaşadığı dönemin ve coğrafyanın (Roma etkisindeki 1. yüzyıl Filistin’i) hamam kültürünü yansıttığı gibi, Türkiye’mizin Afyonkarahisar Gazlıgöl’ündeki binlerce yıllık termal hamam geleneğiyle de mükemmel bir uyum içindedir. Bu şifalı sular, asırlardır insanları hamamdan yeni çıkmış gibi taze, canlı ve sağlıklı kılmaya devam etmektedir.