Vesvese: Şeytanın Kalplere Fısıldadığı Tehlikeli Telkinler
Vesvese: Şeytanın Kalplere Fısıldadığı Tehlikeli Telkinler
Vesvese, insanın kalbine gelen şüphe, kuruntu, kötü düşünce ve huzursuzluk veren fısıltılardır. Genellikle şeytanın insanı yoldan çıkarmak, ibadetlerden soğutmak veya imanını zayıflatmak için kullandığı bir yöntemdir. Kur’ân-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde vesvese açıkça belirtilmiş, bundan korunmanın yolları gösterilmiştir.
Kur’ân-ı Kerim’de Vesvese
Kur’ân’da vesvese en net şekilde Nâs Suresi‘nde tarif edilir. Bu sure, vesvesenin kaynağı olan sinsi şeytandan Allah’a sığınmayı emreder:
Nâs Suresi 1-6:
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ إِلَٰهِ النَّاسِ مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
Meali: De ki: İnsanların Rabbine, insanların Melik’ine (hâkim ve mâlikine), insanların İlâh’ına sığınırım. O sinsi vesvesecinin şerrinden; ki o, insanların göğüslerine (kalplerine) vesvese verir. Cinlerden ve insanlardan olan (şeytanlardan).
Bu sure, vesvesenin kalplere sinsice sokulduğunu ve hem cin şeytanlarından hem de insan şeytanlarından gelebileceğini vurgular.
Başka önemli ayetler:
- A’râf Suresi, 200. Ayet: وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۚ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Meali: Şayet şeytandan sana bir vesvese (dürtü) gelirse hemen Allah’a sığın. Şüphesiz O, her şeyi işiten ve bilendir. - A’râf Suresi, 201. Ayet: إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ
Meali: (Allah’tan) sakınanlara şeytandan bir vesvese dokunduğu zaman (Allah’ı) anarlar; hemen (doğru yolu) görürler. - Tâhâ Suresi, 120. Ayet: فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَىٰ
Meali: Derken şeytan ona vesvese verdi: “Ey Âdem! Sana sonsuzluk ağacını ve yok olmayacak bir mülkü haber vereyim mi?” - Kâf Suresi, 16. Ayet: وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ ۖ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ
Meali: Andolsun, insanı Biz yarattık ve nefsinin ona ne vesveseler vermekte olduğunu biliriz. Biz ona şah damarından daha yakınız.
Bu ayetler gösterir ki vesvese şeytanın en eski ve en sinsi silahıdır; ama Allah’a sığınmak ve O’nu zikretmekle hemen defedilir.
Hadis-i Şeriflerde Vesvese
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), vesvesenin şeytandan geldiğini ve bundan korunmayı defalarca vurgulamıştır:
- “Şeytan âdemoğlunun kan damarlarında dolaşır.” (Buhârî, Ahkâm 21; Müslim, Selâm 23-24)
Bu hadis, şeytanın insana ne kadar yakın olduğunu ve vesvese verebildiğini anlatır. - Bir sahâbî, içinden geçen kötü düşüncelerden (vesveselerden) şikâyet edince Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
“Bu (vesvese) imandandır, imanın ta kendisidir.” (Müslim, Îmân 211-215)
Yani müminlere vesvese gelmesi, imanlarının kuvvetli olduğunun işaretidir; çünkü şeytan meyvesiz ağaca taş atmaz. - “Kim namazda şeytanın vesvesesiyle şüpheye düşerse, taşlanmış şeytandan Allah’a sığınsın.” (Buhârî ve Müslim’de benzer rivayetler)
- Vesveseli abdest ve namaz konusunda: “Sesini veya kokusunu almadığınız şeylerden dolayı abdest bozulmaz.” (Müslim, Hayz 99; Buhârî, Vudû çeşitli yerler)
Şeytan abdest bozuldu diye vesvese verir; ama kesin delil olmadan ibadet terk edilmez.
Vesveseden Kurtulmanın Yolları
- Allah’a sığınmak (Eûzü besmele çekmek): Özellikle Nâs ve Felak sûrelerini sabah-akşam okumak çok etkilidir.
- Zikir ve dua: “Eûzü billâhi mineş-şeytânirracîm” demek vesveseyi keser.
- Vesveseye kulak asmamak: Şüphe geldiğinde hemen konuyu değiştirmek, namaz veya ibadeti tamamlamak.
- İlim ve amel: Dinî bilgileri öğrenmek, vesveseyi zayıflatır. Aşırıya kaçmadan sünnete sarılmak esastır.
Vesvese imtihandır; ama Allah’ın yardımıyla yenilir. Şeytanın fısıltılarına kapılmayalım; Rabbimize sımsıkı sarılalım. O, kalplerdeki her şeyi bilir ve en güzel şekilde korur.