Şeytanın Vesveseleri ve İnsan Üzerindeki Hileleri
Şeytanın Vesveseleri ve İnsan Üzerindeki Hileleri
Şeytan, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde insanın en sinsi düşmanı olarak tarif edilir. O, doğrudan zorla günaha sürükleyemez; ancak vesvese (içten fısıldama), kuruntu, unutkanlık ve kötü arzuları süsleme yoluyla insanı yanıltır. Aşağıda, önceki yazıdan farklı ayet ve hadislerle şeytanın bu yönlerini ele alalım.
Kur’ân-ı Kerîm’de Şeytanın Vesvese ve Aldatma Yöntemleri
- A’râf Suresi, 20. ayet
“Derken şeytan onlara vesvese verdi: ‘Rabbinizin sizi bu ağaçtan menetmesi, melek olmamanız veya ebedi kalanlardan olmamanız içindir’ dedi.” - A’râf Suresi, 27. ayet
“Ey Âdemoğulları! Şeytan, ana-babanızı avret yerlerini kendilerine göstermek için elbiselerini soyup cennetten çıkardığı gibi, sizi de saptırmasın. Çünkü o ve kabilesi, sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi görür. Biz şeytanları, iman etmeyenlerin dostu kıldık.” - Nahl Suresi, 63. ayet
“Andolsun ki, senden önce de ümmetlere peygamberler gönderdik. Şeytan onlara amellerini süslü gösterdi de o gün onların dostu şeytan oldu. Onlara elem dolu bir azap vardır.” - En’âm Suresi, 112. ayet
“Böylece her peygambere, insan ve cin şeytanlarını düşman kıldık. Bunlar birbirlerine yaldızlı sözler vahyederler (telkin ederler). Eğer Rabbin dileseydi bunu yapmazlardı. Öyleyse onları ve uydurdukları şeyleri bırak.” - Hacc Suresi, 52-53. ayetler
“Senden önce hiçbir resûl ve nebî göndermedik ki, bir şey temenni ettiği zaman, şeytan onun bu temennisine dair vesvese vermiş olmasın. Allah, şeytanın attığı vesveseyi giderir. Sonra Allah âyetlerini sağlamlaştırır. Allah hakkıyla bilendir, hikmet sahibidir. Böylece Allah, şeytanın attığı vesveseyi kalplerinde hastalık bulunanlara ve kalpleri katı olanlara bir fitne kılar…” - Mâide Suresi, 90-91. ayetler
“Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak şeytanın işlerinden olan pisliklerdir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz. Şeytan içki ve kumarla aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi?”
Bu ayetler, şeytanın en etkili silahının süsleme (günahı cazip gösterme), düşmanlık sokma ve Allah’ı anmaktan alıkoyma olduğunu vurgular.
Sahih Hadislerde Şeytanın Hileleri ve Korunma Yolları
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), şeytanın günlük hayattaki tuzaklarını detaylıca haber vermiştir:
- “Şeytan âdemoğlunun damarlarında kan gibi dolaşır.”
(Buhârî, Tıb; Müslim, Birr)
→ Bu, şeytanın insana çok yakın olduğunu, her an vesvese verebileceğini gösterir. - “Biriniz yemek yerken besmele çekerse şeytan o yemeğe ortak olamaz. Eğer besmele çekmeyi unutursa, şeytan ‘Geceyi ve yemeği buldum’ der.”
(Müslim, Eşribe) - “Lokmanız yere düştüğünde onu alın, temizleyin ve yiyin; şeytana bırakmayın.”
(Müslim)
→ Şeytan, israfı ve temizliği bozmayı sever. - “Şeytanınız (her birinizin içindeki şeytanı) yoruldu mu?” diye soruldu. “Hayır, yorulmadı; fakat mümin onu yorar (âciz bırakır).”
(Müslim) - “Evden çıkarken besmele çeken kimseyle melek beraber olur; şeytan ondan uzaklaşır. Besmele çekmeyene şeytan refik olur.”
(Tirmizî) - “Şeytan üç düğüm atar: ‘Gecen uzun, uyu’ der. Sabah kalkıp Allah’ı zikrederse bir düğüm çözülür; abdest alırsa ikinci çözülür; namaz kılarsa hepsi çözülür ve neşeli kalkar.”
(Buhârî, Teheccüd) - “Gazap şeytandandır, gazaplanınca şeytandan Allah’a sığınsın.”
(Ebû Dâvûd) - “Şeytan insanlara yaklaşır ve ‘Şunu kim yarattı? Şunu kim yarattı?’ diye vesvese verir. En sonunda ‘Rabbini kim yarattı?’ der. Vesvese gelince hemen ‘Eûzu billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm’ de ve kes.”
(Buhârî, Bed’ü’l-Halk)
Şeytandan Korunmanın En Güçlü Silahları
Kur’ân ve sünnet, şeytanın gücünün zayıf olduğunu; asıl gücün Allah’a sığınmakta olduğunu vurgular:
- Her vesvesede “Eûzu billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm” demek
- Felak ve Nâs surelerini (Muavvizeteyn) okumak
- Sabah-akşam zikir ve dualarla Allah’ı anmak
- Besmele, abdest, namaz ve Kur’ân tilavetiyle şeytanı uzaklaştırmak
Şeytan kıyamete kadar çalışacak, fakat ihlâslı kul onun hilesine düşmeyecektir. Allah bizleri şeytanın şerrinden, vesveselerinden ve tuzaklarından korusun. Onun dostluğundan uzak, dostluğundan razı olan kullarından eylesin. Âmin.